“Dio has rocked for a long, long time, now it's time for him to pass the torch [...] You're too old to rock, no more rockin' for you. […] Dio, time to go! You must give your cape and scepter to me. And a smaller one for KG. Go! Go! Dio! Dio!”
Zo zong Jack Black in het nummer ‘Dio’ van Tenacious D dat de heer Dio maar eens moet stoppen met zingen, zodat iemand anders de troon kan bestijgen. Een grappig en mooi eerbetoon aan de beste hardrock- en metalzanger die de aarde heeft gekend. Na een carrière van dik vijftig (!) jaar is dat zingen nu gestopt, maar de troon zal niet opnieuw bezet worden. Er is en er was maar één voice of metal, en dat was Ronnie James Dio.
Op 16 mei overleed Ronnie James Dio, geboren Ronald James Padavona, op 67-jarige leeftijd aan de gevolgen van maagkanker. Een slag met ongekende impact. Na bekendmaking van zijn overlijden kwam er dan ook een lawine aan respect, dankwoorden en alle soorten van emoties op gang. Via internet (waaronder meer dan 40,000 Facebookreacties binnen twee etmalen), maar ook veel gangbare media maakte respectvol melding, veelal doorspekt met liefdevolle herinneringen van andere metaliconen. Jorn Lande maakt zelfs een volledig album rondom zijn grote held: zie hier zijn eerste videoclip. Het zal zijn vrouw en manager Wendy Dio gesterkt hebben na de donkerste dag van haar leven: haar man zal immer voortleven in de harten van duizenden liefhebbers, collega-muzikanten en bewonderaars. Afgelopen 30 mei werd in de Hall Of Liberty in Los Angeles met een openbare herdenkingsdienst afscheid genomen van de kleine, maar o zo grote man, waarbij zijn weduwe Wendy gevraagd heeft om geen bloemen te geven, maar geld te doneren aan het Stand Up And Shout kankerfonds.
De Nederlandse publieke omroepen waren echter erg pover in het ophalen van herinneringen. Zo haalde Dio’s overlijden geen enkele van de talloze actualiteiten- en praatprogramma’s (op vijftien verwaarloosbare seconden bij De Wereld Draait Door na) noch het NOS journaal, terwijl deze laatste een paar maanden terug wel een item wijdde aan de split-up van het curieuze, maar volkomen onbeduidende metalbandje Fratello Metallo. Als er wel even aandacht aan werd geschonken, dan ging dat op goedbedoelde, maar pijnlijke wijze, zoals Teletekst die meldde dat “Ronnie James Dio, de zanger van Rainbow” was overleden. Of bij AVRO’s Arbeidsvitaminen die als eerbetoon Rainbows ‘Since You Been Gone’ draaide (inclusief schrijffout van de songtitel in de playlist), waarvan jullie allemaal ook wel weten dat Dio toen al was opgevolgd door Graham Bonnet. Laten wij van Lords Of Metal, de specifieke doelgroep van Dio’s kunsten, de nagedachtenis wat beter aanpakken en ons verdriet respectvoller duiden. Als eerbetoon en dankzegging aan een zanger die tot het laatst vaandeldrager bleef van het hardere genre. Onze medewerkers delen hun gedachtes, en of zij nu black metalspecialisten, industrialfetisjisten of diehard thrashers zijn, Dio was boven elk subgenre verheven en onze medewerkers zullen waarschijnlijk menig herkenbare gevoelens oproepen onder jullie lezers: ook als je niet zoveel hebt met de muziek van de grote, kleine man. Dio is dood, leve Dio! (Evil Dr. Smith i.s.m. Winston)
Ronnie en Tenacious D-humor was meer dan eens een geslaagde combinatie: “The devil is never a maker, I think that he's coaching the Lakers."
WINSTON:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als de man die het vooroordeel dat metal zangers alleen maar schreeuwers zijn persoonlijk ontkrachtte. Die bewees dat vakmanschap meesterschap is en dat tot zijn laatste optreden heeft volgehouden. Het eerste heavy metal boegbeeld dat ons ontviel…een charmante frontman, een gedreven muzikant.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Een album top 5;
Black Sabbath – ‘Mob Rules’; mijn deur naar het duistere rijk van die band. Onverslagen, donker, krachtig en van grote invloed.
Rainbow – ‘Long Live Rock ’n Roll’; met het majestueuze ‘Gates Of Babylon’ en het titelnummer als een van de beste rock anthems.
Black Sabbath – ‘Live in Hammersmith’; ‘Live Evil’ is of was het officiële live album van Sabbath, met Dio dus, maar in 2006 kwam via Rhino het pure en ongepolijste ‘Live In Hammersmith’ uit en daarop hoor je pas echt de live kracht van de band. Het nummer ‘Heaven And Hell’ zul je niet in een betere versie ergens horen.
Black Sabbath – ‘Heaven And Hell’; met dit album werd een nieuwe Black Sabbath geïntroduceerd aan de wereld en de combinatie bleek meer dan goed te werken. Rainbow’s ‘Rising’ had hier ook kunnen staan maar vanwege riffmeester Tony Iommi toch de voorkeur aan dit album.
Dio – ‘Dream Evil’; Een onverwachte misschien, gezien de eerste paar sterke Dio albums. Toch heeft dit album voor mij net iets meer in zich.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Ik pleit voor een tribute concert zoals ook voor Queen zanger Freddie Mercury werd georganiseerd. Dio was betrokken bij goede doelen, getuige zijn Hear ’n Aid project, (wie kent de single en video ‘Stars’ nog?) een gepast goed doel als beneficiair lijkt me dan een mooie koppeling. Het massale medeleven van zoveel groten der rock en metal kan zich dan ook letterlijk uitbetalen. Maak er een mooie rockumentary bij, brengt het op dvd uit en de man kan vanuit de hemel en de hel dan voldaan zijn aanwezigheid op aarde beschouwen.
Sleep with the devil, the devil will take you away
EVIL DR. SMITH:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Het is november 2005 en een maand later is mijn oudste zoon uitgerekend. We hebben alleen nog geen naam. Een meisjesnaam hadden we zo gevonden, maar een jongensnaam? Heftige discussies, maar het leidt niet tot consensus. Totdat ik op een metalforum lees dat een kersverse vader zijn zoon Dio heeft genoemd. Kort, ongeforceerd, origineel en o.a. verwijzend naar de beste metalen stembanden ooit. Kortom: geniaal idee! Als het aan mij ligt, dan gaat mijn oudste zoon ook Dio heten. Wekenlang lobby ik met die naam aan het thuisfront, maar helaas houdt de aanstaande moeder haar veto onverbiddelijk in stand. Uiteindelijk vind ik Ole ook een mooie naam voor mijn oudste zoon. Achteraf misschien wel beter, aangezien de naam Dio brutaal is ontfutseld door die Nederlandse hiphopper.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Laten we wel wezen, afgezien van het sterke Heaven & Hell album (uit 2009) kreeg His Royal Metalness sinds de jaren negentig ernstig last van metaalmoeheid en het BZN-syndroom. Hetzelfde deuntje werd eindeloos herkauwd en aan de eindeloze aaneenschakeling van draken, regenbogen en andere flauwekulsongteksten kregen zelfs H.C. Andersen en de broertjes Grimm een broertje dood. Slechts de songtitels maakten duidelijk dat het om verschillende liedjes ging. Zijn krachtige, uit duizenden herkenbare, iconische stem kreeg niet meer de composities die het verdiende. De twintig jaren daarvoor gelukkig wel! Dio’s imposante longinhoud staat buiten kijf bij Black Sabbath, de jaren tachtig albums met zijn eigen band Dio (behalve ‘Sacred Heart’) en zelfs Elf (YouTube hieronder naar 'Never More': fan-tas-tisch nummer met een prachtige greep kiekjes uit de oude doos door de uploader: onze lieve, lelijke metaldwerg bleek eeuwen geleden een knappe vent te zijn. Ja, echt!). Toch leverde Rainbow de grootste pot met goud. Combineer de A-kant van het debuutalbum van Metal Church (RIP David Wayne) met de B-kant van Rainbows 'Rising', en je hebt de onovertrefbare, ultieme hardrock/metalplaat aller tijden. Jammer alleen dat je dan wel ‘Tarot Woman’ moet missen. En Metal Church’s versie van ‘Speed King’, maar daar hebben we het hier niet over.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? De schokgolf in de hardrockwereld van zijn overlijden staat gelijk tot de mondiale schokgolf van Wacko Jacko, tien maanden eerder. Toegegeven, de Moonwalker overleed onverwachter dan de IJzeren Longen van de heavy metal, maar de impact van het heengaan was vergelijkbaar voor beide werelden. We krijgen er de komende jaren vast nog veel last van: opgenomen in de Rock & Roll Hall Of Fame, een Nobelprijs voor de Metal, een postuum Lifetime Achievement Dwarf Award, een Dio Open Air (DOA) in Portsmouth (of Eindhoven), een naar hem vernoemde kikkererwtensoep, de docu ‘Dio! The Story Of Dio’, Ronnie in Madam Tussauds tussen de poppen van Van Velzen en Ralf Mackenbach, een digitale animatie van Ronnie’s gezicht als hoofdrolspeler in Guillermo del Toro’s verfilming van The Hobbit: ik houd met de meest idiote ideeën rekening. ‘t Maakt mij geen drol uit, zolang zijn charismatische bulderstem maar blijft weerklinken in het hart, de geest en opgestoken wijsvinger en pink van elke headbanger: Dio, we still rock!
Hell and Fire burning higher,
Now I can see the ever after
ARCO:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als een geweldige zanger, met een onmiskenbaar stemgeluid en mimiek, die ontzettend veel betekend en gedaan heeft voor de hard rock wereld in zijn 50-jarige carrière. Als een man die een enorm stempel drukte op het genre en één die een enorme leegte achter laat. Als een begenadigd songwriter die een shit load aan memorabele nummers achterlaat. Als een man die met pijn in zijn arm in de praktijk van mijn schoonvader terecht kwam, vlak vóór een optreden in het Utrechtse Vredenburg (een verhaal dat mijn vriendin pas hoorde toen ze iets met mij kreeg!) Als die kleine man met de grote stem… die ik nooit meer live zal horen, damn! Rest in Peace R.J. Dio.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Echt, ál zijn werk vind ik indrukwekkend, of het nou Elf, Rainbow, Black Sabbath, Dio of Heaven & Hell betreft en of het nou snelle rocksongs of trage beukers aangaat, ik slik het als koek.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Moeilijk, maar een tribute album vind ik wel op zijn plaats evenals een plek in de ‘Rock & Roll Hall Of Fame’..en wie weet, een standbeeld.
Handsome Ronnie in de vroege jaren zestig
BART:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als de kleine man met de grote stem - dat is voor de algemene geschiedenisboeken. In mijn persoonlijke geschiedenisboek staat Dio genoteerd als een zanger met een stel gouden stembanden en een passie voor alles wat hij zingt. En als de zanger die ik verdomme nooit live aan het werk heb gezien terwijl ik er kansen voor heb gehad. Ik had altijd gedacht hem nog weleens aan het werk te zien; die man leek me onverwoestbaar - zo'n klassezanger was het.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Ik heb Dio leren kennen als zanger van Black Sabbath. Van zijn andere werk ken ik niet genoeg om definitief te oordelen, maar toch waag ik te zeggen dat ik denk dat 'Heaven And Hell' voor mij bovenaan zal blijven staan.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Moeten, moeten. "De" metal scene moet helemaal niets, toch? Ik denk dat eenieder met het hart op de juiste plaats en een zwak voor zijn werk hem als vanzelf een eigen eerbetoon zal brengen. En wat mij betreft is Dio ook prachtig vereeuwigd in de eerste scene van 'The Pick Of Destiny' van Tenacious D. Natuurlijk zou het ook mooi zijn als elke coverband voortaan 'Heaven And Hell' in het repertoire opneemt.
The lover of lifes not a sinner
The ending is just a beginner
COR:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? De kleine man met de grote stem! Kippenvel en bewondering bij optredens zowel solo als met Black Sabbath (jammer genoeg nooit Rainbow met Dio mogen zien). De bewondering voor Dio zelf is voor mij pas echt begonnen met ‘Holy Diver’ (die volgens mij bij Vara’s Vuurwerk, of een ander radio programma vaak werd gedraaid) die helemaal is grijsgedraaid op mijn eerste platenspeler. Pas enkele jaren geleden wat van zijn vroege werk van Elf op vinyl kunnen scoren; nog steeds zoekende naar het debuutalbum. Enkele weken geleden nog een oud cassette bandje met Pinkpop radio opnames gedigitaliseerd; werelds! Ik herinner me nog een kroeggesprek waarin we met vijf liefhebbers van het stevigere werk een superband bij elkaar filosofeerden; heerlijk discussiëren. Over een ding waren we het echter snel eens: Ronnie James Dio moest de vocalen voor zijn rekening nemen.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Holy Diver was wel een enorme binnenkomer! Ook vanwege persoonlijke beleving in het tijdsbeeld een mijlpaal.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Eerlijk, zonder commerciële uitbuiting, Een benefietconcert voor het Stand Up And Shout Cancer Fund.
DAAN:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Heel lang geleden, toen ik een jaar of veel te jong was, heb ik van een oom van me een speld, oftewel button gekregen van Black Sabbath’s ‘Heaven and Hell’. In die tijd wist ik eigenlijk alleen nog maar dat ik het een leuke button vond omdat hij er zo stoer uitzag. Later kwam ik er achter dat het van een album van Black Sabbath was. Uiteraard was ‘Heaven and Hell’ een van de eerste albums van Black Sabbath die ik beluisterde, al was het alleen maar om te weten waar mijn oom toen naar luisterde. Het hele oeuvre van Black Sabbath heb ik inmiddels op het zwarte goud in de kast staan. En heeft ‘Heaven and Hell’ een speciaal plekje voor mij.
Een paar jaar geleden kwam mijn vriendin thuis met een ronde glazen kom, waarin een klein vissertje op de bodem stond dat omgeven was met glazen steentjes. Ze deed hier water in en schudde er voorzichtig twee zakjes met water in. Ze riep me om te kijken naar de kom, ik stond op en liep naar de keuken. Mijn vriendin wees naar twee vissen in de kom en zei: ‘Kijk, die zwarte is Ozzy, en die zilver / goude sluierstaart is Ronnie James!’. Cool, twee vissen als ode aan dé zangers van de ancient Heavy Metal!
Ze hebben een hele tijd met zijn tweeën de kom iedere week tot de nok toe bevuild. Tot vorig jaar ‘Ozzy’ gestorven is aan een hersenbloeding. Maar Ronnie James, die ondertussen tot ‘RJ’ gedoopt was, zwom stevig door. Toevallig is ‘RJ’ vorige week gestorven….
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Zijn werk met Black Sabbath. Eerlijk, het Dio werk ken ik zeker niet zo goed en het Heaven & Hell werk moet ik nog steeds eens goed beluisteren. Ja inderdaad, ik loop met luisteren inmiddels zo’n twee jaar achter.
In de reportage ‘Metal: A Headbangers Journey’ vond ik ‘RJ’ zo verschrikkelijk aardig, oprecht en geïnteresseerd overkomen, waardoor de stem voor mij ook nog eens vergezeld werd met in ieder geval het idee dat hij ook nog eens een ‘geschikte peer’ was.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Goh, dat is me nog eens een vraag, mensen komen, mensen gaan. Chuck Schuldiner, vaandeldrager van de death metal. Paul ‘Bring me a poser’ Baloff, het gezicht van Exodus. Cliff Burton, allemaal muzikanten die met veel interesse en energie samen met Ronnie James gezichten van substromingen zijn. In ieder geval hebben al de boven genoemde artiesten het voorrecht gehad om hun eigen muzikale ideeën, composities en gedachten op een medium voor de toekomst te verzilveren. Het grootste eerbetoon zou het draaien van hun muziek tot in de oneindigheid zijn.
EDDY:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Toen ik zo’n zeven jaar oud was genoot ik elke keer intens toen de tekenfilmachtige videoclip met de kikker weer eens langs kwam bij programma’s zoals Top Pop. Het was een nummer uitgevoerd door Deep Purple bassist Roger Glover & Friends. Wie de zanger was die het liedje zong wist ik toentertijd nog niet, het duurde nog enkele jaren voordat ik rockmuziek ging ontdekken. Later in mijn leven kwam ik er achter dat Ronnie James Dio de zanger was met zijn zo herkenbare en krachtige stem. In die tijd was Ronnie net in Vredenburg langs geweest met de beste line-up die hij ooit had (Campbell, Appice en Bain) Dit concert werd opgenomen voor de radio en het cassettebandje met die opnames heb ik sindsdien heel vaak afgespeeld. Ik kon het niet geloven dat een menselijk wezen zoveel kracht en power uit zijn strot kon laten verschijnen. Alhoewel vele na hem dit hebben trachten te evenaren, met Ronnie James Dio is de allerbeste stemmen uit de Heavy Metal heen gegaan.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Daar is geen discussie over mogelijk, dat is zijn debuutplaat uit 1983 ‘Holy Diver’.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Kunnen jullie allemaal het nummer ‘We’re Stars’ van het Hear ’n Aid project nog herinneren? Dit was een grote groep muzikanten die bij elkaar getrommeld waren om tezamen een nummer in te spelen waarvan de opbrengsten naar een goede doel gingen. Ook hier was Ronnie James Dio een vooraanstaande gast en speelde zijn stem een zekere hoofdrol in dit nummer. Ik zou het graag zien dat er iemand uit de rockbusiness op staat en tracht om weer zo’n grote groep muzikanten bij elkaar te brengen en dan een nummer van Dio of een nieuw nummer geschreven in de nagedachtenis van deze grote kleine man ten gehore kunnen brengen…
ERIK:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als een fantastische rock zanger en mijn allereerste heavy metal inspiratiebron.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Ik herinner mij dat ik de videoclip van ‘Love Is All (Butterfly Ball)’ te gek vond, die ik een of tweemaal op de netgeboren MTV zag. Ik was behalve het visuele ook helemaal weg van de zanger van dat liedje. Op de zaterdagmarkt stond toen nog een platenboer (letterlijk) aan wie ik vroeg wie dat nummer zong. De norse man met een halve sigaar in mijn mondhoek (hij leek ook een beetje op Hannibal van The A-Team) vertelde dat de zanger ene Dio was, maar dat ie ook platen uit had onder zijn eigen naam. Zo kwam Ronnie via zijn klassieker ‘Holy Diver’ in mijn leven. Nummers als ‘Shame On The Night’, ‘Don’t Talk To Strangers’, het titel nummer en ‘Rainbow In The Dark’ schroeiden zich in mijn brein en vinden vaak nog de weg naar mijn platenspeler en mp3 speler. Mijn eerste schreden in de metal! Elke volgende release kocht ik wel maar met ‘Dream Evil’ (ahhhh, alle gekken zeilen voort!) hield het een beetje op… Niet zozeer omdat het slecht was maar mijn smaak evolueerde vrij vlot naar extremere en hardere bands (hey wat wil je: Napalm Death, Kreator, Sodom, Destruction, Exciter, de machtige Mercyful Fate en Carcass hadden net allen hun debuut uit, de gehele thrash en death metalscene kwam later pas!). Desondanks bleek het gezang van Dio eentje die ik als prototype van metal zanger bleef waarderen. Ik kan me werkelijk niet voorstellen dat iemand hem een slechte zanger kan vinden. Veel later ontdekte ik dat het kleine gigantje eerder in Rainbow en Black Sabbath zat en vrij laat dus leerde ik zijn vroegere werk kennen. Ook deze zijn niet van mijn platenspeler weg te slaan… Dus ja, kiezen kiezen kiezen, maar als het moet, dan kies ik voor ‘Don’t Talk To Strangers’ en ‘Shame On the Night’, of Rainbow’s ‘Catch The Rainbow’.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Niet. Voor mij hoeven er geen concerten of tributes of wat dan ook te komen. Diegene die hem apprecieerde, hebben al bij het horen van het droeve nieuws een traantje gelaten en zijn platen uit de kast getrokken en hebben hopelijk een geweldige avond gehad.
FRANK:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als een groot zanger met een geweldige persoonlijkheid.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Zonder twijfel `Sacred Heart´ de plaat verscheen midden jaren tachtig. Op dat moment bestond mijn gehele leven uit metal en hardrock, en deze plaat had de perfecte balans zowel hitpotentie alsmede typische epische stukken in de typische Dio stijl. Een klassieker wat mij betreft.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Dat moet ieder op zijn eigen manier invullen, de gehele metal scene zal hem missen.
GUIDO:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in?
Mijn eerste herinnering is de videoclip met de kikkers, die natuurlijk grote indruk maakte op mij als vierjarig mannetje. Daarnaast is DIO de kleine man met de grote stem en een icoon van de Metal...beste nummer blijft ‘Holy Diver’.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk?
Het hele ‘Holy Diver’ album, waarbij ook ‘Heaven & Hell’ van Black Sabbath niet ongenoemd mag blijven, net als ‘Long Live Rock & Roll’.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen?
Gewoon de platen blijven draaien!!!
GUUS:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? De kleine grote man met de gouden stembanden die voor een generatie zangers van invloed was of is. Niet een persoon in de rock/metal wereld bezat zo een uniek geluid.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Hoogtepunt voor mij is de beginperiode bij Rainbow. Tevens de twee elpees die hij maakte met Black Sabbath te weten ‘Heaven And Hell’ en ‘Mob Rules’.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Festival organisatoren moeten maar een mooie tribute in elkaar flansen voor de Voice Of Metal en de recette doneren aan het Dio fonds. Als ode kunnen willekeurige bands in allerlei genres een song uit de periode Rainbow/Sabbath in hun setlist opnemen.
Ronnie & The Prophets (Ronnie helemaal links)
HORST:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als een icoon. Toen ik eind jaren 70 metal ontdekte was Ronnie James Dio al van de partij, en hij is nooit weggeweest. Hij overleefde alle nieuwe stijlen in muziek door gewoon te doen waar hij goed is was. Lang niet alles wat er van hem uitkwam was briljant, maar iemand met zoveel klassiekers op zijn naam is gewoon een hele grote.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Als we het over complete platen hebben dan praat je over ‘Heaven And Hell’, ‘Mob Rules’ en ‘Holy Diver’, maar het nummer wat met kop en schouders boven alles uitstaat is Rainbow’s ‘Still I’m Sad’.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Gewoon zijn platen blijven draaien. Daar gaat het uiteindelijk om bij muziek.
JAN-SIMON:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? De muziek van Dio is altijd langs mij heen gegaan. Rainbow, de Ozzy-loze periode van Black Sabbath, Dio solo… het heeft mij eerlijk gezegd nooit echt kunnen boeien, zoals de meeste hardrock uit die periode (eind jaren zeventig / begin jaren tachtig) volkomen langs mij heen is gegaan. Ik kan wel een fraai verhaal op gaan hangen over het belang van Ronnie James Dio voor de rockmuziek in het algemeen en de hardrock in het bijzonder, maar dat voelt huichelachtig. R.J. Dio is voor mij de kikker in de clip van de Roger Glover hit ‘Love Is All’.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Ach, wat moet ik zeggen. Dio is voor mij een naam, een vertegenwoordiger van een genre waar ik niets mee had. Ik ga hier dus geen oordeel vellen over zijn werk.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Het bericht van de dood van Ronnie James Dio was voor mij niet de schok die het voor vele hardrockfans was. Hij is niet de eerste rockheld die overlijdt en zal ook niet de laatste zijn. Dat klinkt misschien cru, maar het is nu eenmaal zo. Ook rockers worden oud en gaan dood. In deze tijden van sociale netwerken en massamedia ontstaat al snel een vorm van hysterische aandacht rondom de dood van een bekend iemand. Aandacht die met een dag al weer wegebt – als het niet al sneller is. In april overleed Peter Steele van Type O Negative en wie hoor je daar nu nog over? Laten de fans gewoon de platen van Dio blijven draaien. Door zijn werk niet te vergeten eer je de man het meest.
The Elves (pre-Elf met RJD)
JASPER:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als een karakteristieke metal stem, zanger van Rainbow en Black Sabbath, en een bijzondere persoonlijkheid.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Het nummer 'Holy Diver' draai ik wel eens, maar eerlijk gezegd heb ik niets van de man in de kast staan...schaam schaam.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Elke zichzelf respecterende metal band neemt een Dio nummer op in de setlist.
KIM:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Om eerlijk te zijn vind ik dit een erg moeilijke vraag; enerzijds weet ik wat deze legende betekend heeft voor de metalscene (Black Sabbath, Rainbow en natuurlijk DIO), maar aan de andere kant ben ik niet opgegroeid met zijn muziek en heb ik dus ook geen persoonlijke herinneringen aan zijn oeuvre. En omdat we het nu over een overleden legende hebben, moet ik zeggen dat het nieuws van het overlijden van Peter Steele mij meer geraakt heeft.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Mijn vriend (en mede-LoM’er Neithan) die wat jaartjes ouder is, heeft mij wel regelmatig zijn werk laten horen, maar ik kan persoonlijk niet zeggen welk werk ik het beste vind. Ik heb dus wel kennis gemaakt met wat losse nummers, maar ik kan dus geen heel album beoordelen.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Toevallig hebben we binnenkort een ‘Back To The Basement’ avond in onze kroeg in Dynamo. Oud bezoekers, oud vrijwilligers en geïnteresseerden komen dan langs om een pilsje te pakken, bij te praten en old school metal luisteren. Ik denk dat dat een mooi moment is om zijn eer te betonen; een aantal nummers van DIO ten gehore te brengen, zodat iedere metalhead op zijn eigen manier kan stilstaan bij deze held. Daarnaast zijn er al diverse condoleanceregisters online te vinden en zullen er in de nabije toekomst vast tribute avonden georganiseerd gaan worden. En natuurlijk zullen er ook wel boeken gaan verschijnen met een biografie van DIO’s leven.
Ronnie op Hellfest 2009.
KOEN:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Mr. Padavona was de kleine man met de grote zoetgevooisde stem die in alle bands waarin hij speelde het beste in zijn bandleden naar boven haalde. Daarnaast was hij de bij uitstek dé promotor van “il cornuto”, het duivelse teken dat met wijsvinger en pink gemaakt dient te worden.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Mijn favoriete opname met Dio is ‘Live In Germany 1976’ die in 1990 op dubbelceedee via Connoisseur verscheen. Ik ben opgegroeid met ‘On Stage’ uit 1977 en die weet ik ook zeer te waarderen, maar op ‘Live In Germany 1976’ staat nu eenmaal het onvolprezen nummer ‘Stargazer’: zeventien minuten pure verwennerij die je welhaast tot een orgastische staat brengt!
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Door je nakomelingen het diabolische handgebaar aan te leren en leg testamentair vast dat zijn muzikale erfenis aan hen wordt overgedragen wanneer je zelf het loodje legt. Zo blijft de herinnering aan RJD minstens één generatie verder springlevend.
Hot wind moving fast across the desert
We feel that our time has arrived
The world spins while we put his wing together
A tower of stone to take him straight to the sky
Oh I see his face
MARCUS:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Ik heb veel positieve herinneringen aan Dio, aangezien wij op tour regelmatig Dio draaien.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Zo goed ken ik het werk van Dio niet dat ik de hele discografie in mijn hoofd heb.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Een groots tribute concert?
Heaven & Hell
MARTIN:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Vooral toch als een van die mensen die in grote mate bepalend is geweest voor rock en metal zoals deze nu is gaan klinken. Ik denk dat dit weinig toelichting behoeft. Daarnaast was het iemand die, in de media althans, want ik heb nooit het genoegen gehad hem persoonlijk te mogen spreken, altijd bijzonder charismatisch overkwam.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Ik ben niet voornemens om nu opeens, nu de goede man is overleden, tot hypocrisie te vervallen. Ik zal dan ook zeker niet beweren dat ik Dio's werk met regelmaat beluisterde en dat ik het in voldoende mate ken om mijn favorieten aan te kunnen geven. Desalniettemin is zijn muzikale erfgoed boven discussie verheven. Laat ik het even eenvoudig stellen: letterlijk iedereen kent werk van Ronnie James Dio, al dan niet bewust, want een deel van zijn werk is deel geworden van ons collectief geheugen. Dat alleen al is een gigantische prestatie.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Het is erg lastig om deze vraag te beantwoorden zonder daarbij terug te vallen op grote hoeveelheden aan clichés. Desalniettemin kan in alle oprechtheid gesteld worden dat de metal scene zelf het grootst mogelijke eerbetoon aan Ronnie James Dio is. Het is immers een logische voorzetting van iets wat hij, samen met een handjevol andere mensen, begonnen is, dus doorgaan met metal staat gelijk aan het in stand houden van zijn erfgoed. Zoals de oude Egyptenaren zouden zeggen: “Spreek mijn naam uit en ik zal eeuwig leven.” Echter, de oude Egyptenaren hadden geen stereo-installaties. Jullie weten dus wat te doen!
Come and sail on my golden sea
Maybe one day you'll be just like me...and that's free
MELANIE Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als de grootvader van de metal. Iemand waar je geen fan van hoeft te zijn om hem te kennen. Hij is er gewoon, Dio is tijdloos.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Persoonlijk hield ik absoluut niet van zijn werk. Sterker nog, ik kon er niet langer dan vijf minuten naar luisteren. Niemand kan ontkennen dat hij een goede muzikant was, maar alle poespas eromheen en de band zelf trok mijn aandacht niet.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Er zullen talloze bands zijn werk coveren, als eerbetoon. Persoonlijk kan dit op ontelbare manieren. voor mij een vereiste; als het maar met respect gebeurt. Dat is het een van de vele gepaste eerbetonen wat deze man verdient.
Ronnie op Hellfest 2009.
MENNO:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Een kleine schreeuwlelijk met een meesterlijke stem. Zijn werk met Black Sabbath vind ik persoonlijk minder dan het begin van zijn solocarrière, al presteerde hij met Heaven & Hell de laatste tijd weer op het allerhoogste niveau. Zijn Gene Simmons grappen in ‘Heavy Metal – A Headbangers Journey’ maken me ook altijd aan het lachen.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? ‘Stand up and Shout!’
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Pfft, alsjeblieft geen pijnlijke tribute concerten. Of ze moeten het wel heel goed aanpakken. Ik zeg dood is dood, laat lekker rusten.
MICHIEL:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? The Voice Of Metal, niks meer en niks minder. Ook al ging het de laatste jaren wat minder (ik herinner me DIO op Arrow 2006 en Heaven & Hell vorig jaar op Hellfest) maar de kleine man had de grootste stem van allemaal en een podiumuitstraling van heb ik me jou daar.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Zonder enige twijfel het nummer ‘Stargazer’ van Rainbow. Alle keren dat ik het hoor, staat het kippenvel me tot in de bilnaad.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Wat mij betreft mag de noodzaak van het onderzoek naar alle vormen van kanker nog wel eens een keer extra onder de aandacht gebracht worden. De metalheads zijn al een boel helden verloren aan deze ziekte maar men blijft vrolijk doorzuipen, doorpaffen en het woord kanker als krachtterm gebruiken. Een beetje meer bewustwording op dat terrein zou menig metalhead sieren.
”Ronnie James Dio Stand up and shout Cancer Fund" is registered as owner of this song, and gets 100% of all sales. Hier klikken om het nummer voor 1 Euro te kopen.
NEITHAN:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Da’s makkelijk: als één van de allergrootsten, en ik denk ook dat het woord “geschiedenisboek” in deze de juiste term is. Een kanttekening in de historie doet deze kleine grote man tekort. Ik ben al sinds het begin van de jaren tachtig een fan van de harde muziek, en daar speelde Dio een rol in, al kwam ik daar pas later achter.
Toen Neithan nog gewoon Johnny was keek hij zoals elk pestpokkekind wel eens stiekem laat naar TV en zag een gitarist die hij kende, omdat hij toen al Deep Purple kende: u raadt het al, het was het legendarische concert van Rainbow in Rockpalast!
Later verving die rare snuiter van een zanger een ander boegbeeld waarvan ik dacht “hoe kan Ozzy nu vervangen worden?”: u raadt het al, ik heb toch maar ‘Mob Rules’ in de kast.
Ja, en toen kwam Dio met zijn soloplaten: ‘Holy Diver’ en ‘Last In Line’ werden blind aangeschaft.
Maar Dio is meer dan een grote zanger: de man gaf beginnend talent een kans zich te bewijzen, leefde voor metal en door zijn familieachtergrond werd het oude bijgeloof van de “maloik” omgetoverd tot het symbool van de metalscene: de hand met de duivelshorens.
Natuurlijk maakte ik ook grappen over zijn kleine gestalte en zijn fascinatie voor draken en kastelen en shit, maar toch… Wie had tot een jaar geleden verwacht dat Ozzy Dio zou overleven? En het lijkt me sterk dat de metalscene dit jaar een groter verlies zal kennen, al hoop ik daarmee niet dat er nog meer pioniers uit het genre dit jaar het tijdelijke voor het eeuwige zullen verwisselen. Dio betekent god en als zodanig ben ik altijd afkerig geweest van dit soort namen. Toch mag Dio als een grootheid onder de rockgoden van mij de boeken in; de man was een uitzondering en voor uitzonderingen telt de regel van zelfbenoemde goden niet!
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Wat een ongelooflijke kutvraag zeg. Het is een beetje als een moeder naar haar favoriete kind vragen, dus als u het niet erg vindt dan doe ik het liever per periode. Voor Rainbow blijft voor mij het album ‘On Stage’ uit 1977 speciaal (ja, toen was ik tien en dat stiekeme Rockpalast-kijkende jochie), voor wat betreft Black Sabbath is dat ‘Mob Rules’ en als Dio-album is het dan ‘The Last In Line’.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Laten we waken voor een heiligverklaring, want Dio was ook maar een gewoon mens en juist zijn opstelling als zodanig sierde hem. Ach weet je, ik zit nu in de black metal scene en in die scene hebben we het beroemde Hole In The Sky festival te “danken” aan de dood van Erik "Grim" Brødreskift. Het zou machtig zijn als er een soort tribute-festival zou ontstaan gericht op de herinnering aan deze kleine titaan, zodat hij altijd aan het genre van heavy en power metal blijft verbonden…
NIMA:
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Dio was de kleine man met de grote stem! De man op de zilveren berg! Zijn mooie, luide en herkenbare stem is uiteraard een inspiratie geweest voor vele zangers en zal nog vele generaties blijven inspireren. Datzelfde geldt voor zijn “horns” die inmiddels een wereldwijd begrip is geworden. Nou heeft Gene Simmons beweerd dat hij zelf de “uitvinder” van “the horns” was, maar iedere metalhead weet dat Dio hiervoor verantwoordelijk is geweest. Uiteraard zal Dio in de geschiedenisboeken bekend staan als de stem van Elf, Rainbow, Black Sabbath en zijn eigen band Dio, als één van de beste en meest herkenbare stemmen van de heavy metal en één van de godfathers van het genre. Onder metalfans is hij daarnaast bekend als een goede, rustige, welbespraakte en slimme man, met een groot hart. Zijn ‘Hear N’ Aid’ project uit 1985 is daar een goed voorbeeld van. Ik heb dan ook niemand (okay, misschien op Ozzy na dan) slecht over Dio horen praten en zelfs fans van extreme metal, hardcore en punk heb ik altijd met respect over Dio horen praten. En terecht! Zijn stem zal altijd voortleven in de muziek van bovengenoemde bands, zijn “horns” op onze handen en zijn geest in onze harten.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Helaas ben ik niet bekend met Dio’s werk bij Elf, maar als ik naar zijn nalatenschap bij Rainbow, Black Sabbath en Dio kijk, is het onmogelijk om één werkstuk als zijn beste werk te benoemen. Alles wat de beste man met zijn stem aanraakte was meteen goud. Als we het over Rainbow hebben; songs zoals o.a. ‘Snake Charmer’, ‘Temple Of The King’, ‘Gates Of Babylon’, ‘Man On The Silver Mountain’ en het magistrale ‘Stargazer’ blijven onsterfelijk. En als het over Black Sabbath hebben: welke zichzelf respecterende metalhead heeft ‘Heaven And Hell’ niet in de kast staan. Dat album (net als vele andere waar Dio zijn stem aan verleende) behoren tot de klassiekers van het genre. Zonder Dio’s magnifieke stem en performance zouden zowel Rainbow als Black Sabbath minder impact hebben gehad. Ja, Ritchie Blackmore en Tony Iommi zijn fantastische gitaristen, maar juist met Dio aan hun zijde hadden hebben ze voor gouden momenten gezord. Dio’s soloalbums zijn voor mij een apart verhaal. Hoewel hij gedurende zijn carrière als soloartiest wisselende platen heeft afgeleverd, wist hij mij altijd te pakken. Uiteraard blijven ‘Holy Diver’ en ‘Last In Line’ mijlpalen in de geschiedenis, maar vrijwel elk andere Dio album had iets wat mij aanprak. Ik haal dan ook nog altijd veel positieve energie uit zijn muziek en dat zal nooit veranderen.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Dio verdient zonder twijfel een standbeeld! Phil Lynott heeft dankzij zijn fans er ook eentje kunnen krijgen, dus onmogelijk is het niet. Dio’s echtgenote Wendy zou een fonds kunnen oprichten, fans, promotors en concertorganisatoren over de hele wereld kunnen verschillende benefietconcerten organiseren, waarvan de opbrengst naar het fonds gaat. Dat is het minste wat wij hem als fans kunnen geven, in ruil voor alles wat hij decennia lang aan metal heeft gegeven.
come down with fire
Lift my spirit higher
Someones screaming my name
Come and make me holy again
PATRICK:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Het leidt geen twijfel dat Ronnie James Dio een van de meest invloedrijke figuren in metal (en misschien wel muziek in het algemeen) is geweest. Ik heb helaas nooit het genoegen gehad hem te mogen ontmoeten, maar van alles en iedereen hoor je dat hij een uniek persoon was wiens persoonlijkheid minstens gelijk stond aan die van zijn talent.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Hoewel de kwaliteiten van Dio wat mij betreft geen moment ter discussie staan, ben ik nooit een enorme liefhebber van zijn nummers geweest. Neemt niet weg dat het noemen van een favoriet album of favoriete tracks geen enkel probleem is. En dan ga ik voor het album ‘The Last In Line’ en dan vooral de tracks ‘We Rock’ en ‘Evil Eyes’.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Uit het feit dat momenteel op allerlei sociale netwerken groepen onder titels als ‘May 16, World's Heavy Metal Day!’ en ‘RIP Ronnie James Dio’ als paddenstoelen uit de grond schieten, kan je gerust afleiden dat er velen zijn die behoefte hebben aan een eerbetoon. Het zal ook geen verrassing zijn als er in de (nabije) toekomst vele eerbewijzen in de vorm van covers volgen, er live veel nummers aan Dio zullen worden opgedragen en wat al niet meer. Ik ben zelf niet een liefhebber van hommages, persoonsverheerlijking of hoe je het ook maar noemen wilt, maar laat iedereen Dio gerust herdenken zoals hij/zij dat passend vindt.
Dio live in Utrecht, 1983.
PIM:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als één van de grootste stemmen in de geschiedenis van de rock en heavy metal; a small man with a great set of pipes!
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Deze vraag is moeilijk te beantwoorden want zowel zijn tijd in Rainbow als in Black Sabbath/Heaven and Hell zijn fabuleus. Toch denk ik dat gezien mijn ontwikkeling als hardrocker de albums ‘Holy Diver’ en ‘The Last In Line’ de meeste impact op mij hebben gemaakt
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Dio zal nooit vergeten worden. Zijn muziek leeft voort en gezien de kwaliteit zullen alle metalheads (dus ook de jonkies) zijn klasse waarderen en onderkennen. Dio leeft voor altijd voort! Die eer ontneemt niemand hem.
RAMON:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als de eerste metalzanger die ik hoorde die live kwalitatief over Bruce Dickinson heen ging. Als de man die de heavy metal horns introduceerde.
Mijn meest bijzondere herinnering blijft Dinxperloo 1999. De naam van het festival weet ik niet eens meer. De kleine grote man betreed het podium, zingt één of twee nummers en zomaar een fan wil een handtekening op zijn jas. Ronnie James Dio laat een merkstift aangeven, hij tekent de jas en hij zorgt dat deze terug komt. Dat werd opgemerkt, want een kleine vijf minuten later stond hij zingend naast een stapel shirts, jassen en vlaggen die tot op heuphoogte kwam en hij heeft de rest van het optreden, al zingend, handtekeningen staan zetten. Ik heb me altijd afgevraagd hoeveel kledingstukken bij de rechtmatige eigenaar terug zijn gekomen. De meest beschaafde vorm van sterrenverering die ik ooit ben tegengekomen.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Het legendarische nummer ‘Heaven And Hell’, hoewel ik moet bekennen dat mijn eerste aanraking met hem de wereldhit ‘Love Is All, van Roger Glover was. Daar schaam ik mij overigens niet voor, kinderen genieten vandaag de dag nog steeds van die video, net als ik toen deed.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Dat is niet per se aan de scene, maar aan ieder individu. Er sterven dagelijks mensen aan kanker, veel daarvan hebben veel gezonder geleefd dan Dio (hij at geen groente en fruit en dronk wel graag gedestilleerd). Ik waardeer alle tribute concerten overigens wel, maar een zanger die waardig zijn werk kan vertolken is niet zomaar gevonden. Maar dat we zijn heengaan niet ongemerkt voorbij kunnen laten gaan, dat lijkt me duidelijk.
Ronnie op Hellfest 2009
ROEL:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als de kleine man met de grote stem. Een legende.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Rainbow ‘Rising’: heerlijk om midden in de nacht te veel bij te drinken.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? De metalscene moet zijn respect tonen door hem in gesprekken te herinneren, op mooie momenten zijn muziek te draaien, en te beseffen wat hij heeft betekend voor metal.
‘Tarot Woman’ van Rainbows ‘Rising’, live met Dio’s eigen band.
RICHARD V.:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Ronnie James Dio was de maatstaf in het hardrockgenre waarlangs alle andere zangers werden gemeten.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? ‘Mob Rules’ met Black Sabbath.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Door massaal de begrafenisceremonie te bezoeken en een aantal toonaangevende musici die met hem hebben gewerkt het woord te laten voeren. De condoleanceberichten waren al fraai, maar als ze (Blackmore, Iommi, Butler, Campbell, Glover etc.) een persoonlijk verhaal over Dio komen vertellen geeft dat de plechtigheid een passend karakter.
SJAK:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Ronnie James Dio is voor mij persoonlijk verreweg de beste heavy metal zanger die ooit op deze aardkloot heeft mogen rondlopen en hij zal dat ook altijd blijven, daar is geen twijfel over mogelijk! Klein van stuk, maar gezegend met de krachtigste en meest zuivere stem binnen de heavy scene en persoonlijk verantwoordelijk voor het inzingen van enkele van de absolute metal klassiekers. Wat te denken van Rainbow’s ‘Rising’, Dio’s ‘Holy Diver’ of Black Sabbath’s ‘Heaven And Hell’ en ‘Mob Rules’, need I say more? Maar ook op het podium liet zijn fabelachtige stem hem nooit in de steek! Als enorme fan van de beste man zijn stem heb ik me de afgelopen jaren (lees decennia...) nadrukkelijk bezig gehouden met het verzamelen van live-opnamen (zowel audio als video) van de bands waarbij hij gezongen heeft en ik heb hem op geen enkele van de vele honderden opnamen die ik bezit kunnen betrappen op een slechte performance. Ronnie’s stem liet hem nooit in de steek en hij was altijd in absolute topvorm! Ik troost me met het feit dat hij dankzij zijn langdurige carrière een karrenvracht aan prachtig materiaal heeft achtergelaten dat door mij tot in de lengte der dagen gekoesterd zal worden. R.I.P., Sunset Superman!
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Ik moet zeggen dat ik al de platen waarop Dio gezongen heeft erg goed vind, maar als ik gedwongen wordt te kiezen dan moet ik toch de vier eerder aangehaalde meesterwerken noemen: ‘Rising’ van Rainbow, ‘Holy Diver’ van Dio en ‘Heaven And Hell’ en ‘Mob Rules’ van Black Sabbath.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Laten we in godsnaam geen overdreven tribute-albums en –concerten gaan organiseren. De man was uniek en zal door niemand benaderd, laat staan gegevenaard of overtroffen, kunnen worden. De enige manier om deze grootheid gepast eer te betonen is ervoor te zorgen dat zijn muziek voortleeft en de waardering blijft krijgen die het verdient. De mens Dio is gestorven, zijn muziek zal eeuwig voortleven!
TORMENTOR ERICH:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als een zeer goede hard rock zanger. Als een absolute meester in het vak.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Holy Diver.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Een cover op z’n tijd zou leuk zijn. En ik zou het ook wel grappig vinden als men hier of daar nog eens ‘Ballad Of Dio’ van M.O.D. uit de kast zou halen: “In the dark of the day or the black of the sun. He’s coming for you. Look out!” Hahaha!.
VERA:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Dio gaat voor mij de eeuwigheid in als één van de beste (zoniet DE beste) rockzanger aller tijden, bovendien had hij wat vele anderen niet hebben: CHARISMA. Wanneer je de kleine man op het podium aan het werk zag, hing er magie in de lucht, zeker wanneer hij zijn sprookjesachtige teksten met typische articulatie in de microfoon slingerde. De gewoonste zin kreeg een aparte geladenheid, indien gezongen door Dio. Gelukkig kon hij werken met de grootste muzikanten op aarde: wie kan op zijn sterfbed zeggen het podium gedeeld te hebben met Ritchie Blackmore en Tony Iommi? Hij heeft voor het nageslacht een indrukwekkend oeuvre achtergelaten. Zijn persoonlijkheid is uniek; zozeer zelfs dat zangers die duidelijk beïnvloed waren door hem zoals Tony Martin en Patrik Nils Johanssen (Astral Doors) een streepje voor hadden bij mij. Hij is ook de uitvinder van het zogenaamde duivelsteken, dat hij kende van zijn Italiaanse grootmoeder. Zij gebruikte het om het boze oog af te wenden. Denk daar maar eens aan wanneer je de volgende keer bijna automatisch je hand de lucht in steekt!
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Ik leerde Dio kennen als zanger van Rainbow, maar helaas was ik te jong om hem ooit live met deze band te zien. Het eerste Rainbow album en vooral ‘Rising’ – met mijn lievelingsnummer ‘Stargazer’ – maakten echter een onuitwisbare indruk op me. Zozeer dat mijn vader – hij was een getalenteerde hobbyschilder – de hoes van ‘Rising’ heeft geschilderd. Dit schilderij hangt nog steeds hier boven mijn computer en de machtige vuist die de regenboog omvat kijkt steeds op me neer wanneer ik schrijf. De eerste keer dat ik Dio live zag, was toen zijn eerste soloalbum ‘Holy Diver’ uitkwam. Omdat ik toen goed bevriend was met een journalist, heb ik het genoegen gehad om Dio even de hand te schudden vooraleer het interview plaatsvond. Een onvergetelijk moment! Na ‘Lock Up The Wolves’ (1990) vond ik het nog wel goed, maar de kick was weg. Die was er wel toen ik ‘Heaven And Hell’ en ‘Mob Rules’ hoorde, nadat de man met de indrukwekkende stem Black Sabbath vervoegd had. Dat zijn ook twee klassiekers. ‘Dehumanizer’ heb ik altijd een minder album gevonden. In 2000 – toen ‘Magica’ uit was – ben ik nog naar een Dio concert geweest. En toen was er Heaven & Hell, de band. Grappig vond ik de omschrijving “Black Sabbath mét zanger” en daar ben ik het roerend mee eens. Ik genoot intens van de twee concerten van Heaven & Hell op Graspop (2007 en 2009). Vreemd was dat ik zaterdagavond 15 april 2010 nog heel het concert van Heaven & Hell (Rockpalast) bekeken heb. Een dag later werden de geruchten echt verontrustend, met desastreus gevolg… Conclusie: zijn beste werk is: twee eerste Rainbow albums, ‘Holy Diver’ als soloartiest, ‘Heaven And Hell’ en ‘Mob Rules’ met Black Sabbath en de plaat van de band Heaven & Hell ‘The Devil You Know’.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Door er op een integere wijze gedenkartikels over te schrijven, ieder voor zich een avondje zich te verdiepen in het werk van de man en te beseffen dat hij rockgeschiedenis geschreven heeft! En misschien wel door een groot festival te organiseren met verwante bands.
WILCO:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als een kleine man die niet kon stoppen met muziek maken. Ik heb de man eens live gezien op WOA, dat was een mooie belevenis. Maar ik moet er wel bij zeggen dat er wel nogal overdreven wordt. Natuurlijk was hij een geweldige zanger met een repertoire om van te watertanden, maar de beste metal zanger…nee, die eer moet ik aan hem voorbij laten gaan. Al moet ik er bij zeggen dat ik niet super veel van zijn werk heb beluisterd.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Moeilijk…heel erg moeilijk…ik ken best veel nummers, maar zou zo niet eens weten wat de titels zijn.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Geen slappe tribute met onbeduidende zangers, maar een met jongens als Bruce Dickinson, Fabio Leone, John West etc. En het zou ook eens tijd worden als zijn muziek wat vaker op de radio gedraaid werd. Rust niet zacht Ronnie, rock lekker door, waar je ook mag zijn nu.
Ronnie bij de Revolver's Golden Gods Awards, april 2010.
WILLIAM:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als een geweldige muzikant, een bron van energie en inspiratie. Een van de, als het niet de beste rock/heavy metal zanger ooit was.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Rainbow – ‘Rising’
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Een grote tribute tour met geweldige bands!
WILMAR:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Als een bijzonder getalenteerd zanger die het genre heavy metal een standaard heeft gegeven. Kun je zingen als Dio? Dan ben je een bijzonder persoon, want er zijn er niet veel die de kracht, de buigzaamheid maar ook de bezieling hebben om bepaalde nummers te zingen zoals Dio ze kon zingen. Daarnaast denk ik dat Dio niet alleen als zanger de geschiedenisboeken in zal gaan, maar ook als strijdbaar persoon. Hij heeft zijn ziekte bevochten. Hij heeft zich niet de les laten lezen door de kanker: ‘cancer, I’ll kick the shit out of you’ was één van zijn uitspraken. Hij is niet zonder slag of stoot ten onder gegaan. Dat kanker een verraderlijke ziekte is, weet ik als geen ander: de nodige mensen uit mijn omgeving zijn eraan bezweken, maar geen van hen heeft zich zo strijdbaar opgesteld als Ronnie James Dio. Er stonden zelfs alweer tourdata voor Heaven And Hell gepland, dus er is een tijd geweest waarin Dio dacht dat hij de ziekte werkelijk te boven zou komen. Voor die houding kun je niets anders hebben dan diep respect.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Zonder enige twijfel ‘Stargazer’ van Rainbow. Eigenlijk is de hele plaat ‘Rising’ een klassieker, maar de vocale prestatie die Dio neerzet in dat nummer is fenomenaal. Alles klopt. En zeker in de aanloop naar het refrein, hoe hij moduleert over de muziek, dat is ongeëvenaard.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Alsjeblieft geen tribute cd. Er is geen zanger ter wereld die de kracht en de soepelheid van zijn stem kan evenaren. Ik kan mij nog een stukje video herinneren waarin Dio te gast was bij een live optreden van Queensryche en zelfs Geoff Tate, een zanger die ik bijzonder respecteer, vervaagde gewoon bij de vocale prestatie van Dio. Ik denk dat het eerbetoon al aan het voltrekken is doordat diverse festivals hun mainstage nu het ‘Ronnie James Dio Podium’ noemen. Een groter eerbetoon kun je mijns inziens niet geven. Misschien is het mogelijk een festival te organiseren met bands die op één of andere manier aan Dio gelieerd zijn, en de opbrengsten van dat festival te doneren aan onderzoek ter preventie en behandeling van maagkanker.
Ronnie closed his eyes…
WIM:
Hoe gaat Dio voor jou de geschiedenisboeken in? Ik ben niet altijd een fan van Dio geweest. Ik ben hem pas gaan waarderen toen ik de moeite nam om écht naar zijn zangpartijen te luisteren. Ik kwam daartoe na het lezen van een artikel over de opnamen van Roger Glover’s ‘Love Is All’ en dan vooral over de complexiteit van de zangpartij in dat nummer. Zelfs nu is zijn bijdrage aan dat nummer nog van eenzame klasse. Probeer maar eens een minuutje mee te zingen: ik verzeker u, dat valt niet mee. Ik heb me wel vaak geërgerd aan het gezeur van Dio: over andere muzikanten, over songcredits, over de kleur onderbroek van Blackmore of het favoriete broodbeleg van Geezer Butler. Who the fok cares Ronnie!? Maar laat één ding duidelijk zijn: met zoveel klassieke platen op je CV, met zoveel overtuigende live optredens (vorig jaar nog op zowel Waldrock als Graspop) en met (ondanks zijn beperkte lengte en oerlelijke kop) meer charisma dan wie dan ook: Ronnie was een kleine grote man.
Wat is voor jou persoonlijk zijn beste werk? Dat is natuurlijk niet zo moeilijk. Er is één album dat met kop en schouders boven al het overige werk uitstijgt. Een album waarop Dio excelleert. Hoog, laag, van grommend naar fluisterend; Dio beheerst het allemaal en laat het op dit album meermalen horen. Vooral de combinatie (of het contrast?) met de gitaarmuur van Iommi maakt dat we te maken hebben met een klassieker. Black Sabbath’s ‘Mob Rules’, een mijlpaal.
(Hoe) moet de metal scene gepast zijn eer betonen? Een minuut stilte voor elk metaloptreden de komende drie maanden.
Om dit eerbetoon passend af te sluiten en gehoor te geven aan Wims wens, volgt nu een minuut stilte: ter nagedachtenis aan Ronnie James Dio, maar ook aan zijn metalcompaan Peter Steele.
Sail on, sing a song, carry on, cause we rock, we rock, we rock, we rock!
Type O Negative - The Misinterpretation Of Silence And Its Disastrous Consequences