Opeth - Damnation

Opeth - Damnation

Label : Music For Nations | Archiveer onder

Release type: Full-length CD

Aernout : Toen ik mijn brievenbus opende en een bekend ogende enveloppe zag liggen, begon mijn Opeth-hart reeds wat sneller te kloppen. Zou het….? Een snelle blik op de postzegel bracht geen uitsluitsel. Republique Française. Hmm. Snel opende ik hem, om vervolgens bijna letterlijk sprongetjes van blijdschap te maken. Het was echt 'Damnation', de nieuwe Opeth. Ik ben naar boven gerend om maar meteen die schijf in mijn cd-speler te stoppen.

'Damnation' is de zevende Opeth-plaat. Zeven is, zoals u wellicht weet, een heilig getal. Mijn zeer gewaardeerde collega Evil Dr Smith vroeg zich vorig jaar in zijn review van 'Deliverance' in afwachting van deze plaat al af hoeveel bands er eigenlijk waren die konden zeggen dat ze zeven juweeltjes achter elkaar afgeleverd hadden. Na flink en diep graven kwam hij op de proppen met welgeteld één band: Death. Welnu, daar mag hij Opeth, toevalligerwijs ook één van zijn favoriete bands, aan toe voegen. Opeth heeft het hem met 'Damnation' namelijk ook geflikt, al zal misschien niet iedere metalfan met deze nieuwste plaat weglopen.

Waarom niet? Met deze plaat zit Opeth namelijk een flink eind van de (death-)metal af. Neem "Benighted”, "Patterns In The Sky”, het schitterende "Credence”, "Silhouette”, "Dirge for November” of "Harvest”, hou dat idee vast, en vermenigvuldig het met 8. Dan heb je een idee van wat je moet verwachten van 'Damnation'. "No screaming vocals, no super heavy guitars” (zoals Peter Lindgren, de gitarist, het zelf tegen me zei in een interview, begin deze maand). Wat dan wel? Akoestische gitaren en de Mellotron! Jazeker, we worden ondanks alle technische vooruitgang door Opeth teruggeslingerd naar de seventies; de tijd waarin de voorbeelden van menig (metal-)band (Black Sabbath, Camel, Led Zeppelin) heersten en de mellotron gemeengoed was. Naar ik heb begrepen, wordt die mellotron door niemand minder dan Steven Wilson (Porcupine Tree) zelve bespeeld.

Een van de vele sterke punten van deze plaat is dat de mellotron weliswaar in vrijwel elke seconde van ieder nummer zijn opwachting maakt, maar dat het gebruik ervan nooit (vervelend) dominant is. Die mellotron werkt mee aan het melancholische karakter van de nummers, die soms meer blues dan rock en meer jazzy dan metal zijn. Tijdens de tour zal de mellotronspeler volgens Opeth dan ook zeker meegenomen worden. De tour? Ja, er komt een heuse 'Damnation'-tour. Nog een keer Opeth! Met misschien wel meer van de eerdergenoemde 'mellow' songs? Wat worden we verwend! Maar voor we vooruit beginnen te kijken naar wat komen gaat, eerst maar eens wat zinnigs melden wat al is: de nieuwste parel aan de schitterende ketting die Opeth heet.

Ik merk dat ik tijdens de eerste keer luisteren al mee aan het neuriën ben. Meezingen soms zelf. Schitterende, pakkende muziek. Waar Opeth op een van hun andere platen na ongeveer vier minuten in "Windowpane”, het eerste nummer, de death-roots weer op zou zoeken, blijven ze nu mellow bezig. De opbouw van de nummers blijft echter als vanouds: opethiaans sterk. Ik denk dat het juist zelfs een deel van de kracht van Opeth is dat ze ook met deze muziek uitstekend uit de voeten kunnen. Het lijkt wel alsof die andere mellow songs waar ze ons op de eerdere platen op trakteerden al dienden om de fans voor te bereiden op Damnation, zo natuurlijk en vanzelfsprekend komt deze plaat op me over. Opvallend is dat de nummers ook minder lang zijn dan we van Opeth gewend zijn. "Windowpane”, is met 7.44 minuten verreweg het langst. Ook nieuw voor Opeth is dat er nu regelmatig een refrein-achtig iets te bespeuren valt.

"In my time of need” opent met bijna onhandige, onzekere zang, die echter overgaat in de bekende breekbare kracht van Ǻkerfeldts stem. Ook dit nummer is weer een prima voorbeeld van hoe je de mellotron in je muziek op kunt nemen zonder het instrument dominant te laten zijn. Het derde nummer is getiteld "Death whispered a lullaby”... Alleen de titel al is mooi genoeg om een flink aantal woorden aan te wijden. Ik zal me echter beperken tot de muziek. Als je niet al te best oplet, en het nummer hoort zonder kennis te hebben genomen van de titel, zou je kunnen denken dat het een slaapliedje is, of iets dergelijks, dat bedoeld is om een kind gerust te stellen. Met de titel in het achterhoofd krijgen de woorddelen "rust” en "slaap” natuurlijk een compleet andere lading.

Na 2.40 minuten "Closure” veer ik even op. Komt dan nu eindelijk de metal? Nee hoor, de door de drums ondersteunde, steeds wilder wordende muziek werkt toe naar een rustpunt. Na dit rustpunt wordt de luisteraar door een voor Opeth toch wel typisch, bijna huilend gitaargeluid weer meegevoerd. Wat ik wel jammer vond was dat het nummer zo abrubt eindigt, waar een fade-out misschien nog mooier was geweest. Maar wie ben ik om mij met het muzikale genie Akerfeldt te bemoeien... De kippevel oproepende warmte van de mellotron waarmee "Weakness” opent is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. De tekst die het nummer vergezeld zorgt ervoor dat je de vrijwel het gehele nummer ontbrekende gitaren niet eens mist. En zeg nu zelf, hoeveel andere Death-metal bands kunnen dat zeggen? Ook nu weer zijn de teksten blijk van de genius van Mikael Akerfeldt. "Found you there / In the blink of an eye / I miss you / Turn away / To a thousand dreams / Found out what they mean.” Er is in dit nummer dus slechts een minieme rol voor welke gitaar dan ook weggelegd. Wel is er op de achtergrond af en toe een spoortje bas te horen. De mellotron blijft echter het meest aanwezige instrument. Een Porcupine Tree-invloed die in dit nummer zeer duidelijk naar voren komt, is de stem van Akerfeldt die zo ver weg is, dat hij wel door de telefoon heen opgenomen lijkt te zijn. Schitterend.

Afrondend: Met 'Damnation' zorgt Opeth ervoor dat het genre progressive rock met recht weer progressive genoemd kan worden. De invloed van producer Steven Wilson zal hier vrijwel ongetwijfeld mee te maken hebben. 'Blackwater Park' was de eerste plaat ooit waarop Opeth van een producer gebruik maakte. Dat was toen ook al Steven Wilson. "Het heeft geen zin om met een producer te werken als je diegene niet respecteert,” aldus Peter Lindgren. Welnu, Steven Wilson is absoluut iemand die aan dat criterium voldoet. De wederzijdse invloed die de mannen van Porcupine Tree en Opeth op elkaar hebben wordt nooit onder stoelen of banken gestoken. Terecht, overigens, want het lijkt beide bands louter voordelen op te leveren.

Mijn hemel wat een goede plaat is dit. Ik kijk nu al uit naar over anderhalf jaar, als het volgende klassieke Opeth album wellicht uitkomt. Waar moet dat heen met deze band? Ze staan al zoveel mijlen boven andere metal bands... 'Damnation' is niet zomaar een non-metal plaat. Het feit dat de band zelf weinig aan deze plaat gaat verdienen, in feite zelfs geld inlevert (hij telt niet mee als een van de platen die ze volgens het contract voor Music for Nations moeten maken), spreekt dan ook zeker voor ze en getuigt van het artistieke belang van deze plaat voor Mikael, Peter en de Martins. Ze wilden deze plaat maken, maar hadden er eigenlijk niet eerder de tijd voor. In feite was dat nu geen uitzondering, maar hebben ze tijd gecreëerd door Deliverance in een moord-tempo op te nemen. Ze hebben voor 'Deliverance' en 'Damnation' samen een week langer nodig gehad dan voor alleen 'Blackwater Park'. Wat mij in eerste instantie bijzonder aantrok in Opeth, waren hun wilde emotiewisselingen, die voerden van bluesy nummers tot aan vrij brute death-metal. 'Damnation' lijkt een homogenere, minder wild gevarieerde, plaat te zijn dan we van het Zweedse kwartet gewend zijn, maar is daarom geenszins minder indrukwekkend. Een plaat die geen enkele seconde verveelt, en geladen lijkt te zijn met zoveel betekenis en energie, dat ik denk dat dit een zeer breed publiek aan zou kunnen spreken. Opeth overstijgt met 'Damnation' nogmaals de metal. Vandaar ook deze score.

<< vorige volgende >>