Listen live to Radio Arrow Classic Rock

Ayreon

Het stond al tijden op de agenda: Ayreon zou gaan optreden in 013, voor het eerst sinds het prille begin in 1995. Deze monumentale gebeurtenis was binnen no-time uitverkochten, en Lords of metal was daar uiteraard ook bij. Het verslag van de shows kun je hier lezen. Ook was er de gelegenheid om met Arjen himself kletsen over de show, en die kans heb ik dan ook met beide handen aangegrepen!

Door: Job | Archiveer onder prog / sympho metal

Hi Arjen! Voordat we beginnen, hoe gaat het?
Ik heb een heel dubbelzijdig gevoel. Aan de ene kant gaat het te gek, maar aan de andere kant ga ik er echt aan onderdoor. Absoluut niet mijn ding dit.

Dat hoorde ik van meer mensen inderdaad. Mijn collega Bas was er gisteravond en die was juist lyrisch. Het leek feilloos te gaan.
Ja, en het gaat ook fantastisch, hoor. Maar ja, eraan werken vind ik leuk, weetje? Het in twee jaar helemaal opzetten. Dat heeft enorm veel tijd gekost, maar da’s wel enorm leuk. En dan is het nu eindelijk zover en dan weet ik dat het gaat komen en dan komen die zenuwen...

Maar ben je dan straks ook blij als het voorbij is? Of heb je eerder zoiets van “het is toch eigenlijk ook weer kicken om erin te zitten?”
Ja, dat is zo moeilijk te beantwoorden. Het moment dat ik daar naast de buhne sta en ik zie al die zangers opkomen dan sta ik te janken dat het zo mooi is, maar tegelijkertijd heb ik dat gevoel van “straks moet ik op”, weetjewel? En dan denk ik ah man...

Ja, want je deed twee nummers mee geloof ik he?
Ja, twee stuks. En dan maakt het niet eens uit hoeveel het is, maar het is gewoon het gevoel. Iedereen zegt dan van “ja maar iedereen vind het te gek als je opkomt”, maar dat is het dan juist! Je hebt al die topmuzikanten op het podium staan en ik ben dat niet, en dat is geen bescheidenheid maar het zit gewoon niet in mijn systeem. Die gitaar is een soort gekke plank als je daar staat.

Ja, dat begrijp ik wel – in de studio is het als vanouds, maar op het podium is het ineens heel anders.
Ja, totaal anders! Dan denk je “oh, nu ga ik daarheen lopen” en dan vergeet je een akkoord. Toen ik nog toerde zat dat erin, maar dat is er toch uitgegaan over de jaren heen. Als je het dan tien jaar niet gedaan hebt en je staat daar dan.

Logisch. Je zei al, je speelt twee nummers mee. Hoe is de setlist ontstaan?
Wat ik wou was dynamiek, dat vond ik heel belangrijk. Ik heb zoveel bands gezien de laatste tijd waar je binnenkomt en het een en al herrie is. Twee uur lang en dan zo hard mogelijk. Dat wou ik absoluut niet. Dus mijn eerste ding naar de sound guys was “Ik wil het zacht, we gaan mensen hier imponeren met de show, niet met hoe hard het geluid staat”. Dus dat vond ik heel belangrijk, en ook vooral dynamiek qua nummerkeuze. Dus ik heb niet de nummers gekozen die ik het gaafst vind of die het populairst zijn, maar de nummers die dus supergroot zijn en juist weer heel klein en breekbaar. Dus zeg maar ‘Dawn Of A Million Souls’ en ‘Into The Black Hole’, van die huge fucking bastards, met daar tegenover nummers als ‘Valley Of The Queens’, ‘Comatose’ en ‘Waking Dreams’. Geen nummers als ‘Connect The Dots’ of ‘The Truth Is In Here’ want dat zijn echt van die “midden-nummers”.

Dus echt zo’n dynamiek van knallen en dan gelijk weer dat teruggehouden.
Echt zo’n rollercoaster van emoties. Dat mensen daar staan van “holy shit, wat gebeurt er allemaal?” En dat was leuk om daaraan te werken en te weten van “dat gaan mensen zo aanschouwen”.

En hoe betrokken was jij bij de indeling van de show qua spektakel? Heb je je puur gefocust op de muzikale kant of ook bemoeid met de opbouw van de stage?
In principe was de opbouw van de buhne en de podiumdelen allemaal Joost (van den Broek – red). Joost is echt de man, gewoon. Die heeft echt alles georganiseerd enzo. Alle muzikale ideeen zijn wel gewoon van mij. Zo ook de keuze van zangers is van mij. De visuals heb ik zelf uitgedacht, niet gemaakt, maar bijgestuurd. Ik zei in het begin al tegen de man die de visuals maakte “you’re gonna hate me, because I’m a fucking perfectionist”, maar hij stelde me al vrij snel gerust dat hij het gewend was. Soms stuurde ik het wel zes keer terug.

Maargoed, het moet ook gewoon perfect zijn, natuurlijk.
Het moet gewoon perfect zijn inderdaad. Alles moet perfect zijn. Maar verder was het grotendeels Joost. De pyro en bommen en dergelijke, dat vindt hij helemaal te gek. “Ja, en dan gaan we dit doen, en dan komt daar dat, en dan jaaaaaaa...”, zwaar enthousiast.

Voor de band moet het misschien nog wel een grotere happening zijn dan voor jou, dit is voor hen natuurlijk ook een once in a liftime experience. Daarover gesproken, je hebt een groot internationale cast verzameld. Je blijft natuurlijk in contact met de zangers. Hoe heb je ze nu kunnen strikken voor drie dagen Nederland?
Naja, we zijn twee jaar geleden begonnen – dat moet ook haast wel want die bands zijn gewoon volgepland. Een Nightwish en een Kamelot, daar kom je anders gewoon niet tussen. Die zitten volgeboekt. Er waren ook een heleboel zangers die zeiden “over twee jaar man? Dat weet ik nu nog niet..”. Barry Hay zei “joh, dan ben ik allang dood, man!”. Dus ik heb een stuk of 30 zangers benaderd met “dit ben ik van plan, kun je?”. Een heleboel konden niet in verband met tourplannen, zoals Tobias Sammett, die toen al wist dat hij dan net Edguy uit zou hebben. Gelukkig zeiden er een hoop “gaaf, dat ga ik vrijhouden, hier moet ik bijzijn!”. Zelfs mensen zoals Marco (Hietala – red) die met Nightwish natuurlijk de hele wereld over gaat en wel wat gewend moeten zijn zei al “wat een productie man, ik ben er zenuwachtig door!”. Naja, da’s natuurlijk een gigantisch compliment als Marco van Nightwish zenuwachtig is voor je show. Zelfde geldt voor Tommy (Karevik –red). En dan sta je daar met de ene topzanger na de andere topzanger en ze doen het stuk voor stuk fantastisch; dat maakt mijn zenuwen op zo’n moment alleen maar erger.

Je hebt drie dagen 013 uitverkocht, dat mag best een hit genoemd worden, veel bands doen het je niet na. Hoe voelt het om voor een uitverkocht 013 te staan, voor een internationaal publiek?
Dat is wederom tweezijdig. Het is tweeslachtig. Het is aan de ene kant het mooiste wat je je maar voor kan stellen – hier heb je je hele leven lang aan gewerkt. Dat vinden mensen mooi. Mensen willen je graag zien staan, en dat kan in mijn hoofd helemaal niet, dat is onwerkelijk. Ik zit al tien jaar thuis een beetje ‘Game Of Thrones’ te kijken, snap je? Beetje de hond uitlaten, beetje joggen. En natuurlijk krijg je mails en weet je dat het leeft, maar dan ineens sta je daar en dan is het onwerkelijk.

band image


Want hoe is het nu dan pas tot stand gekomen? Je had het bij ‘Universal Migrator’ ook al kunnen doen, of bij ‘01’.
Ja, nooit willen doen. Het is nooit de bedoeling geweest. Dat was zelfs de reden om Ayreon te starten; dat ik niet meer live hoefde te spelen. ‘The Theater Equation’ was eigenlijk de drive waardoor ik het nu wel wilde doen. Toen zag ik wat het teweeg bracht bij mensen, dat is puur de reden geweest dat we dit zijn op gaan zetten. En ‘The Theater Equation’ was ook een zooitje, dus dat wilde ik nu beter doen. Begrijp me niet verkeerd, dat was super, maar organisatorisch was het een bende. Ook de nasleep, dat er een heleboel geld niet is uitbetaald. Dat wilde ik niet nog een keer. Dus nu had iedereen gewoon een contract, helft vooruit betaald en helf achteraf. Gewoon strak georganiseerd. En er gewoon vroeg bij zijn – niet de laatste week nog stressen dat er dingen af moeten komen. Stress zal je toch wel hebben, dan wil je de organisatorische stress er niet nog eens bij. En dat zorgt misschien voor rare taferelen zoals “dit moet volgende maand af zijn”, terwijl je dan nog anderhalf jaar hebt. Maar je wilt gewoon voorbereid zijn en het strak inplannen.

013 heb je nu drie keer erg snel uitverkocht. Heb je enig idee hoe het nu verder gaat? Misschien ooit nog een keer?
Naja, je maakt zoveel mensen blij en het is zo’n succes dat het haast wel moet. Er zijn natuurlijk een hoop mensen en ook fans die niet konden komen enne...

Maar ga je dat overleven?
Ja, dat is natuurlijk de vraag – ga ik dat mentaal redden. Vannacht ook, man, om 2 uur lag ik te shaken in mijn nest met een ware paniekaanval. En toen had ik er al een show op zitten, kun je nagaan hoe dat donderdagnacht was. En mensen denken dan dat het met een aantal repetities wel weer beter gaat, maar dat is ’t niet. Je moet echt in die flow zitten, en dat moet helemaal in je lichaam zitten en dat zit het dan niet. En omdat ik dat van mezelf weet en omdat ik weet dat het niet mijn sterke kant is, ga je eraan onderdoor. Ik ben geen Marcel Coenen die die buhne op gaat met alle zelfvertrouwen. Solotje van Paul Gilbert? What the fuck man, ik leg er nog wat dingen bovenop. Dat ben ik niet, weetje? Ik ben blij als ik straks twee akkoorden kan spelen. Als iemand als Damian Wilson die buhne op komt dan staat daar een gigant van een artiest, zonder greintje zenuwen. Ik kan me goed voorstellen dat dat z’n leven is, want hij is zo gruwelijk goed. Maarja, waar ik goed in ben (want ik ben niet bescheiden), is goeie platen maken, en daar ben ik 100% zeker van.

Eerlijk is eerlijk, je maakt met drie shows nu Nederlandse muziekgeschiedenis. Dit had niemand voor mogelijk gehouden, dat een simpel kereltje uit Oudenbosch drie keer 013 uitverkoopt in een ongelofelijke tijdspanne. Heel wat anders: hoe is de dynamiek binnen de band? Is het professioneel, of eerder vriendelijk?
Dat is ongelofelijk. Iedereen is relaxed met elkaar, en ik moet ook zeggen, dat is ook met voorbedachte raden. Ik wilde ook geen lastpakken er tussen hebben. Ik heb met een heleboel lastige mensen gewerkt en dat wil ik gewoon niet meer. Ik had ook een no-drugs policy, en hoewel je drank natuurlijk moeilijk kan verbieden, ben ik ook daar niet happig op. Geen excessen. Anders is het wegwezen. Dat heb ik vijftien jaar lang meegemaakt en dat werkt gewoon niet. Het maakt je niet beter of het maakt de show niet gaver. Iedereen accepteert dat, en het is ook niet nodig. Iedereen komt gewoon goed voorbereid.

Als mensen die policy hadden geweigerd, was dat dan een punt geweest waar je ze had geweerd en had gezegd “laat dan maar zitten”?
Ja, absoluut. Dat is in het verleden ook al gebeurd en hoewel ik geen namen kan noemen was het bij ‘The Theater Equation’ al een dingetje, waar ik bijna heb moeten zeggen van “joh, wegwezen” tegen een van de castleden. Uiteindelijk is het toen wel doorgegaan, maar zo’n figuur hoef ik nooit meer mee te werken. Ik wil de beste show neerzetten die ik kan, en in mijn bandperiode heb ik er lang genoeg ervaring mee opgedaan, die excessen. Ik ben niet meer afhankelijk van mensen, ik ben nu de baas en ik bepaal wat er wel en niet gebeurt, hahaha.

Het is een raar contrast, hahaha. Ik ervaar je nu als een mensenschuw, teruggetrokken gigant (Arjen haalt met gemak de 2,10m –red) maar ben je dan in zo’n ensemble zo anders.
Ja, ik ben medogenloos. Als je de repetitie donderdag had meegemaakt, dan had je wel anders gepiept. Als mensen niet goed voorbereid komen, dan kan ik daar heftig op reageren. Dan scheld ik ze helemaal de tering. Dan is het “In het script staat dit en dat, heb je het script gelezen?!” Iedereen moet gewoon goed voorbereid zijn, dat moet gewoon. En als leider moet je daar de dienst uitmaken. Zo’n productie kost een half miljoen, je bent er twee jaar mee bezig, dan wil je niet dat het verziekt wordt door laksheid. En de meesten hebben het fantastisch voorbereid, hoor. Maar het gebeurt niet en plein publiek hoor. Bij ‘The Theater Equation’ ook, toen heb ik die persoon apart genomen toen het bijna mis ging. In het openbaar gaan lopen schreeuwen werkt dan niet. Dat lost niets op.

Je speelt twee nummers mee, volgens mij ‘Castle Hall’ en ‘Amazing Flight’. Zijn er nu specifieke stukken in de set waar je echt nog steeds kippenvel krijgt?
Ik heb natuurlijk uit, weet ik veel, 200 nummers deze selectie gemaakt dus logischerwijs allemaal, anders had ik ze niet gekozen. Maar het onderverdelen van de zangers heeft wel een hand gehad in de keuze van de nummers. Ik wist op een gegeven moment dat ik Jonas (Renkse – red) en Anneke (van Giersbergen – red) had, dus dan gaan we ‘Waking Dreams’ doen, dat had ik misschien niet gedaan als ik die niet had gehad. Tegelijkertijd had ik natuurlijk nummers die ik moest spelen – ‘Into the Black Hole’, ‘Castle Hall’, ‘Space Crusaders’, ik bedoel als je Damian Wilson hebt, waarom zou je het dan niet doen? Er zijn er dus wel een aantal die, ookal zou ik het nog een keer doen, die er wel in moesten zitten.

Ik ben mega enthousiast, ik ben heel erg benieuwd naar de show. Ik wil je ook niet te lang ophouden, mega bedankt voor de tijd en de moeite.
Geen probleem, laat even weten wat je ervan vondt!

Deel dit interview met je vrienden

Meer informatie

<< vorige volgende >>