Listen live to Radio Arrow Classic Rock

Kan muziek een wedstrijd zijn?

Door: Wilmar op 2 januari 2009

Een kleine discussie die zich op de Metal Battle voorronde Noord Holland voordeed is dat muziek geen wedstrijd kan zijn. Het gaat om emotie. Toch moet ik dat wat nader nuanceren. Muziek is dan misschien geen wedstrijd, maar weldegelijk een wedloop. Je moet toch proberen de andere bands met wie je te maken krijgt een stapje voor te zijn. De optredens liggen immers niet voor het oprapen en zaaleigenaren zijn nogal kieskeurig in het uitkiezen van hun programma. Daarnaast is het geen vetpot om muzikant te zijn: de meesten die van hun muziek leven zitten op het randje van het bestaansminimum, en die paar die er goed van kunnen leven doen dat meer van de merchandise dan van hun muziek zelf.

Want hoe kun je muziek nu tot wedstrijd maken? Dat heeft dan in grote lijnen te maken met de kwaliteit van het gebodene. En Robert Pirsig wist daar een lijvig boek over te schrijven hoe het definiëren van kwaliteit hem nagenoeg gek gemaakt had. Je zit namelijk met het beoordelen van muziek altijd te balanceren op de flinterdunne scheidslijn tussen een subjectief smaakoordeel en een objectief techniekoordeel. Want al voerde BZN haar muziek technisch gezien tot in het perfecte uit, op een festival als Waldrock zullen ze toch tegen een leeg veld, of minstens een paar metalheads met de rug naar hen toe en de broek op de enkels aan kijken. Muziek moet je ook aanspreken. Dat hebben we tijdens de laatste Metal Battle zeker gemerkt. Twee van de juryleden vonden een band 'te hardcore' klinken en hebben daar hun oordeel op gebaseerd. Goed, de bewuste band klonk niet zoals ik ze op demo had gehoord en daar zullen gerust de nodige oorzaken voor zijn, de jury was het ook erover eens dat de bewuste hardcore band qua podiumpresentatie de avond domineerde. De beoordeling vind altijd plaats op het beruchte snijvlak tussen voorkeur en techniek.

Muziek als wedloop is eigenlijk iets wat zich buiten alle talentenjachten afspeelt. Want je kunt als band leuke prijzen winnen door aan talentenjachten mee te doen, misschien speel je jezelf net in de kijker bij een A&R manager van label X, de grootste strijd is om origineler te klinken en qua podiumact overtuigender over te komen, waardoor de pers over je wil gaan schrijven. Want vooral dat laatste ontbreekt het aan. Een redacteur gaat natuurlijk liever schrijven over Morbid Angel, Nile of Journey dan over welke andere onbekende band dan ook. Wat je vaak bij kleine bands ziet, is een enorme mate van zelfoverschatting. Zo hoorde ik ooit van iemand uit De Kade dat Violent Demise beweerde makkelijk driehonderd man naar de grote zaal te kunnen krijgen. Ze kregen amper de kleine zaal vol met een capaciteit van honderdvijftig man… Veel muzikanten (ondergetekende incluis) zien ook het eigen materiaal veel positiever dan dat het feitelijk is. Want eerlijk is eerlijk: hoeveel bands uit Nederland proberen niet aan een gig te komen? Afgelopen vrijdagavond won Bloid de voorronde van de Metal Battle in Noord Holland, maar op Lords Of Metal werd hun demo 'Chaos, Dat Had Je Vroeger Niet' beloond met 58 punten uit 100.

Tel daarbij op dat de overheid op veel gebieden subsidie aan het intrekken is, en dat vele zaaltjes daardoor hun deuren moeten sluiten. De spoeling wordt dunner terwijl er steeds meer bandjes komen. Ook kwalitatief gezien beginnen bandjes een stuk minder te klinken. Men wil gewoon snel een demo uit brengen, en snel op de planken staan, alsof ergens een onzichtbaar startsignaal is gegeven waardoor bands vaak te vroeg het podium op gaan of te vroeg met een demo op de markt komen. De indruk die zo'n band maakt is dan slecht, en zie maar eens van die slechte indruk af te komen. Zaaleigenaren daarentegen kijken niet naar de kwaliteit van het gebodene, maar naar de kwantiteit wat door hun deuren komt stromen. Dus heb je een matig bandje maar ontzettend veel vrienden, dan zul je vaker kunnen optreden dan een betere band met weinig vrienden. Dan komen we op het volgende probleem in de muzikale wedloop: de mond op mondreclame. Matige bands met veel vrienden zullen vaker over de tong gaan dan goede band met weinig vrienden. Gezien het zaaleigenaren eigenlijk alleen draait om entree- en baromzet, zul je dus ook minder vaak een goede onbekende band te zien krijgen. Daarbij heeft de sluiting van vele zalen (bij mij in de Zaanstreek alleen al zijn drie zalen verdwenen), een averechts effect op de bandjes: daarvan lijken er steeds meer te komen. En als je dan kijkt hoeveel er geprogrammeerd wordt, dan kan ik mij voorstellen dat metalfans hun centen liever in de zak houden voor een groot concert, dan dat ze al die kleine bandjes moeten aflopen…

Dus eigenlijk ben ik het niet eens met de stelling dat muziek geen wedstrijd kan zijn. Muziek is een wedstrijd, en wel een keiharde.

Wilmar schreef ook de volgende columns