Listen live to Radio Arrow Classic Rock

Vrouwen in de muziek...

Door: Jack The Jester op 6 februari 2006

Hoe komt het toch dat als er gepraat gaat worden over vrouwen in de muziek, dat het altijd over het uiterlijk van de vrouw gaat en zelden over haar kwaliteiten. Tenslotte zonder vrouwen zou het gothic genre nooit zo populair zijn geworden. Naast zo'n bloedboerende knul moet een appetijtelijk dame staan die zingt als een engel en er uit ziet als een sensuele en mysterieuze fee. (Oeps, nu doe ik het zelf ook.) Of ligt het aan de vrouw zelf? Zelden zijn ze in de videoclips en op het podium te zien in een hooggesloten outfit die vergelijkingen vertoond met een tweedehands jutezak. Het haar ziet er nooit uit alsof het überhaupt maar door iets uit model te brengen is en de natuurlijke gelaatskleur wordt routineus gecamoufleerd met oorlogskleuren uit een potje. De al dan niet van nature gekregen pronte borsten wijzen altijd prominent naar de camera en broekjes moeten kort zijn en strak zitten zodat de cameraman elke schudbeweging professioneel kan vastleggen.

Is dit een vooroordeel omdat ik een man ben en het op die manier zelf bekijk? Misschien wel, maar als ik terug kijk in de muziekbusiness zie ik elke keer weer dit stereotype gedrag. Lita Ford en Doro Pesh waren nooit zo populair geworden als het puur alleen op de zangkunst aan zou komen. Ook de dames van Vixen hebben hun uiterlijk aardig uitgevent. Waarom werken vrouwen daar eigenlijk aan mee. Natuurlijk, sex sells, maar dat gaat niet meer op als je een bepaalde leeftijd hebt gekregen en alles gaat hangen en lubberen. De nadruk op de fraaie vocalen is belangrijker dan de kijker het idee te geven dat elk moment een tepel uit het shirtje kan kruipen.

Natuurlijk kan het zijn dat je begiftig bent met een fraai uiterlijk en ook zeer verdienstelijk kan zingen maar dat is, buiten het gothic genre, een redelijk zeldzame combinatie. Als die combinatie er wel is wordt vaak de aandacht, door de dames zelf, expres afgeleidt op een andere manier. Neem als voorbeeld The Mother of Punk Nina Hagen, ze heeft een zeer geschoolde stem en is niet bepaald lelijk, maar door te kiezen voor een bepaalde muziekstijl is de nadruk wel op haar muziek komen te liggen en niet op haar uiterlijk. Dit gaat eigenlijk ook op voor de IJslandse Björk. Een andere manier is zoals de Ierse zangeres Sinéad O'Connor het heeft gedaan, ze schoor haar hoofd kaal omdat ze volgens haar zelf te veel aandacht voor haar uiterlijk kreeg in plaats van haar muziek. De absolute tegenhanger is de vrouw die er niet uitziet en ook niet kan zingen maar het moet hebben van de gimmick. Het zevental van Rockbitch bijvoorbeeld zijn geen schoonheden noch kunnen ze twee noten achter elkaar zuiver zingen, maar iedereen heeft gehoord van het 'gouden condoom' (zo niet, houden zo).

In andere muziekstromingen zie je vrouwen voornamelijk als beeldvulling. De hip hop en gangsta rap grossieren in lekkere dames die niks anders doen dan zichzelf te etaleren ten dienste van de rapper. Het enige doel wat die dames dienen is een imago te scheppen van 'de man in de straat' die met minimaal vijf dames tegelijk naar bed gaat. De 'brave borst' hoeft tenslotte nooit te werken maar kan eindeloos doelloos rondrijden in een grote auto vol vrouwen of hij hangt quasi achterloos op een bank vol met vrouwen. In het discotijdperk (en daarna) had je de standaard meidengroepen. Zoals bijvoorbeeld de Dolly Dots, Bannanarama en de Spice Girls. Glad gelikte groepjes (geselecteerd op uiterlijk) die het moesten hebben van lichtvoetige danspasjes en frivole songs. Incidenteel bleek dat er toch een redelijk zangeresje tussen zat maar die ging dan ook meteen op de solo tour (en flopte).

Is het dan alleen maar kommer en kwel? Nee, er zijn uitzonderingen. Pat Benatar bijvoorbeeld. Op de b-kant van de single 'Love Is A Battlefield' staat het nummer 'Hell Is For Children'. Met dit liedje laat deze dame pas echt goed horen uit welk hout ze gesneden is. Het rockt like hell en wordt gezongen met veel emoties en heeft voor de verandering een tekst die echt ergens over gaat (kindermishandeling). Daarbij werd het geheel begeleidt met een videoclip waarin de dame een keer niet als lustobject werd neergezet. Of nog eerder, Janis Joplin. Als iemand de vrouwenrock op de kaart heeft gezet is zij het wel. Met een stem van schuurpapier en de leefgewoontes van Lemmy Kilmister is ze ondanks haar te vroege dood nog steeds het boegbeeld van female rockers with attitude. Daarin mag natuurlijk ook Suzie Quatro niet ontbreken. Vanaf 1973 kwam ze met de gelijknamige plaat uit en ze nam dankbaar het estafette stokje over van de in 1970 overleden miss Joplin.

Hoe zit het heden ten dage. We hebben natuurlijk sneerlands trots Anouk. Ze heeft een dijk van een stem en het uiterlijk boeit haar niet zo (al blijft het prettig om naar te kijken). Upcoming talent Avril Lavigne probeert ook niet haar uiterlijk uit te melken maar wil vaste voet op rockbodem krijgen door compromisloze rock song. Nu keer ik toch weer terug naar het gothic genre want met bands als Nightwish, Lacuna Coil, Within Temptation, Evanescence, Epica, After Forever, The Gathering, Leaves' Eyes, Theatre of Tragedy, Asrai, Imperia, Autumn, Diluvium, Elis, Leaves' Eyes, The Legion Of Hetheria, Mercury Rain, Midnattsol, Skeptical Minds, Forever Slave, Orphanage, Tristania, Arcana en vele anderen heb je vaak uitstekende muziek in handen die, al dan niet in duet met een man, vertolkt wordt door een vrouw die weet hoe ze haar stembanden moet gebruiken. Vaak zijn ze klassiek geschoold en zijn ze wars van korte shirtjes en dito hotpants (uitzonderingen daargelaten). Het accent ligt op de muziek en de songteksten. Om de teksten te benadrukken wordt er wel regelmatig gebruik gemaakt van theatrale mimiek, maar zonder seksuele lading.

Maar mannen blijven mannen, en zoals voormalig collega Ferdi het in zijn column van een paar jaar geleden al verwoordde: “Grote borsten vangen veel wind”.

Jack The Jester schreef ook de volgende columns