Listen live to Radio Arrow Classic Rock

De Ayatollah

Door: Horst op 16 november 2004

Columns. De uitgelezen manier voor een individu om zijn of haar exclusief persoonlijke mening, hoe dom, interessant, verwerpelijk, briljant, geestig of hemeltergend saai dan ook, aan een groter publiek dan alleen de huisgenoten kenbaar te maken. Veelal gebruikmakend van alle stijlmiddelen die onze taal rijk is, met de grove overdrijving als meest geliefde en meest gehanteerde stijlfiguur. Want laten we elkaar geen mietje noemen; als je dan toch een mening hebt, mag deze op een niet mis te verstane wijze van de daken geschreeuwd worden. Of er werkelijk iemand op zit te wachten blijft natuurlijk de vraag, maar het lucht wel zo lekker op.

Buiten de functie als uitlaatklep voor het individu kan een column ook de katalysator zijn voor een discussie. Columns kunnen zaken die normaliter onbespreekbaar zijn in het heldere daglicht zetten, taboes doorbreken, doofpotten ontsluiten, een spiegel voorhouden en hypocrisie aan de kaak stellen, juist door middel van het al reeds eerder genoemde stijlmiddel van de grove overdrijving, gecombineerd met een gezonde dosis sarcasme en ironie. Dit kan geweldige discussies opleveren, waarbij voor –en tegenstanders van bepaalde standpunten eindelijk eens doen wat maar al te vaak wordt vergeten. Met elkaar in gesprek gaan. Want zolang je praat vecht je tenminste niet. Toch?

Op de columns die je met zekere regelmaat in LoM kan aantreffen wordt ook goed gereageerd. Na plaatsing volgt er altijd een hoop geouwehoer op de diverse metal forums die Nederland rijk is, en bij tijd en wijle is een column dusdanig controversieel van aard dat velen zich tot op het bot beledigt voelen, en dan denk ik met name aan dit verhaal van collega Evil Dr. Smith. Maar niet alleen hij weet de gemoederen aardig te verhitten. De naam Ferdi Tuinman boven een column doet menigeen al prematuur schuimbekken, en "Ferdi-bashing" is bij een bepaalde groep lezers al tot een ware cult verheven. Ach ja, ieder zo zijn eigen fetisj, nietwaar? Toch bevreemd het mij wel dat vele metal liefhebbers - die zichzelf door de boot genomen meestal zien als vrijgevochten en uiterst tolerant - aanstoot nemen aan stukjes waarin metal, of aan metal gerelateerde onderwerpen, op een min of meer kritische en zelfs kolderieke wijze aan de kaak wordt gesteld. Of waren de tenen in het liberale metal wereldje toch een stuk langer dan ik zelf ooit voor mogelijk had gehouden?

Het wordt des te grappiger als columnisten van andere periodiekjes in hun eigen werk al gaan reageren op de epistels van collega Tuinman. Recentelijk had hij vanuit zijn hoedanigheid als ex-roker een stukje geschreven over zijn kijk op het roken bij concerten, gevat in de gebruikelijk ironische toonzetting. En dat schoot Hollands Metaal columnist Maurice (Grauw voor intimi) in het verkeerde keelgat. Notabene een persoon die niet echt bekend staat om zijn genuanceerde uitspraken in eigen werk. Ferdi had het namelijk bestaan om gebrek aan gevoel te tonen voor metal! Hij wenst zijn live muziek niet op de enige juiste manier - die van Maurice - te ondergaan. De heiden! De ongelovige! De blasfemist! Gelijk een Paus Leo X toen Maarten Luther zijn 95 stellingen aan de kerkdeur te Wittenburg nagelde kwam het stoom bij Grauw uit de oren. Onze zelfbenoemde metal Ayatollah vind namelijk dat je alleen van een live concert kan genieten als je net zo hard zuipt, rookt, mosht, headbangt en uit je dak gaat als zijne heiligheid zelf. Metal is namelijk meer dan muziek. Metal is een lifestyle, en de renegaat Ferdi heeft dat niet begrepen. Excommuniceert hem! Kruisigt hem! Verbrand hem! Of zend hem naar goed Stalinistisch gebruik ter overdenking van zijn zonden richting de Goelag. Wie niet met ons is, is tegen ons! Heil metal!

Ondertussen vraag ik me af in wat voor universum Ayatollah Grauw eigenlijk vertoeft. Zo om me heen kijkend bij concerten staat het gros van de bezoekers meestal rustig een pint te drinken en/of zich op andere wijze te vermaken op een manier die niet correspondeert met het Woord geschreven in Grauw's Heilige Schrift. Het gebod "Gij zult zoveel mogelijk metal concerten bezoeken, ook als het bands betreft die U niet smaken" wordt door een overgrote meerderheid van den landelijke metal populatie met voeten getreden, en dat het allemaal om de sfeer gaat en niet om de muziek? Ach, wellicht dat Grauw's discipelen uit de meer 'extreme' niches zich daar wel in kunnen vinden, maar slechts hoongelach is zijn deel vanuit de hoek van prog rock/metal liefhebbers en al die anderen die in ruil van hun duurbetaalde concertkaartje gewoon een knap stukje muziek willen horen. Slap ouwehoeren en elkaar puntloos volgieten met drank doen ze in de kroeg wel. Neen, deze sektarische manier van metalbeleving is slechts aan weinigen voorbehouden. De grote meerderheid zal het een kolossale rotzorg zijn wat er allemaal vanuit het Limburgse geroepen wordt. Ayatollah Grauw zou wat dat betreft de hand van Paus Johannes Paulus II kunnen schudden. Rechter dan recht in de leer, maar uiteindelijk niets meer dan slechts een roepende in de woestijn.

Maar er is meer. Niet alleen heeft Maurice regels voor het betere concertgenot, uit zijn andere columns kan de oplettende lezer ook menig voorschrift voor het dagelijks leven ontsluiten. Naar de bioscoop gaan of andere sociale activiteiten met het andere geslacht onderneem je alleen om de kans op een wip veilig te stellen. Een echte vent beteugeld zijn flatulentie niet maar laat zijn darmgassen overal en altijd de vrije loop. Initiatieven op metal gebied door derden (iedereen die buiten Ayatollahs inner circle vallen) dienen beschimpt en geridiculiseerd te worden. Vrouwen zijn slechts lustobject en mogen behalve jong, mooi en gewillig het liefst niet te bijdehand zijn (je moeder?). Medemensen die er een andere levensbeschouwelijke overtuiging of levensfilosofie op na houden verdienen geen respect, maar dienen slechts ter illustratie van Grauw's ultieme Übermensch gevoel: Wees een bink, rook en drink!

Maar als dat dan de essentie is van de zogenaamde metal lifestyle, dan vrees ik dat ik niet door de ballotagecommissie heen kom. Metal is mijns inziens namelijk niet te vangen in dogma's, voorschriften en leefregels. Metal is niks meer of minder dan een geweldig stukje muziek dat wordt gewaardeerd door miljoenen mensen op deze planeet. Mensen die er allemaal hun eigen denkbeelden op na houden, en vaak net zo van elkaar verschillen als adelaars van mestkevers. Mensen die metal allemaal op hun eigen specifieke wijze beleven. De één thuis met de koptelefoon op het hoofd, de ander wild in het rond springend op een festival. Dat iedereen de neus dezelfde kant uit zouden moeten hebben is een ronduit naïeve gedachte. Dat metal, de bands en de fans iets heiligs zijn welke geen onderwerp van hoon, spot of kritiek zou mogen zijn is mogelijk nog naïever, en zelfs gevaarlijk. Voor je het weet bevind je jezelf namelijk op een hellend fundamentalistisch vlak, en we hebben recentelijk allemaal kunnen zien waar dat toe kan leiden.

De kans is daarom ook bijzonder groot dat de columnisten bij LoM gewoon het hart op de tong zullen blijven dragen, of het nu vast personeel betreft of gasten. Dat we daarbij tegen diverse schenen zullen schoppen is onvermijdelijk, maar wel zo gezond. Heilige huisjes zijn er namelijk om afgebroken te worden. Of krijg ik nu een fatwa aan mijn reet?

Horst schreef ook de volgende columns