Listen live to Radio Arrow Classic Rock

Scandinavië, nèt Japan, maar ook weer net niet

Door: Marco op 26 oktober 2004

Retro-thrash is helemaal in momenteel. Naast het aantal 'grote' thrashbands dat momenteel de reüniehoer uithangt is er sinds een jaartje of twee, drie een enorme toename van het aantal bandjes dat de grote helden uit de jaren '80 wil eren door het opnieuw uitvinden van het wiel. Dezelfde riffs, dezelfde arrangementen en dezelfde lyrische thema's worden uit de mottenballen gevist om het geheel een zo authentiek mogelijk karakter te geven.

En geeft toe, een aantal van deze band doet dat aardig tot leuk. Een aantal van deze bandjes klinkt soms behoorlijk verfrissend tussen alle eentonige en standaard death metal meuk door. Men maakt niets nieuws, is verre van origineel bezig, maar het klinkt lekker en daar gaat het om, toch?

I beg to differ. Want zoals het met alles het geval is schaadt overdaad. En hoe. Vooral in Scandinavië lijkt er onder elke steen wel een bandje te zitten dat graag wil laten zien hoe vakkundig men de boel bij elkaar gejat heeft en er is blijkbaar altijd wel een label zo gek om de zoveelste net-twee-jaar-bestaande copycat onder contract te nemen. Men valt als platenbazen over elkaar heen om de zoveelste no-name te tekenen, bands die amper drie optredens gedaan hebben en die met aan zekerheid grenzende waarschijnlijk over nog eens twee jaar alweer uit elkaar zijn of waarvan de leden ondertussen weer in andere, nieuwe bands spelen en daarom weer recht op een platendeal hebben want 'die zanger van dat andere bandje zit in dit bandje en dus is dat reden om ze te tekenen'.

Nu zal ik wel de laatste zijn om te beweren dat iets 'trendy' is, want dat is toch iets dat ik vooral associeer met sneue pagan black metal-aanhangers en hun enge straight-edge instelling, maar ik moet wel zeggen dat die Scandinaviërs me inmiddels wel behoorlijk de strot uitkomen. Na vernieuwende bands als Bathory (black metal, uitvinders van de viking metal), Beherit, Darkthrone (beiden verantwoordelijk voor het opnieuw definiëren van black metal), Artillery, Entombed en At The Gates is er namelijk werkelijk niets meer uit die landen tevoorschijn gekomen dat ook maar enigszins een eigen smoel had. Het gevolg was een eindeloze stroom nietszeggende klonen vol met Johans, Perre's en Ole's die eigenlijk nooit verder kwamen dan 'leuke muziek maar dat was het dan'.

En dan heb ik het nog niet gehad over de generische sound die men produceerde. Liefklinkende, heldere producties zonder enige vorm van ballen. Ja, zonder enige vorm van agressie ook. Het klonk en klinkt allemaal veel te netjes. Goed uitgevoerd, goede muzikanten, artwork altijd in orde… Maar het zegt me helemaal niks. Ik geloof niet dat men tegenwoordig nog weet wat een rauwe productie is, toch een voorwaarde om als retro-thrash bandje een beetje agressief over te komen. Want gingen agressie en thrash ooit niet hand in hand?

Er zijn echter dingen die men dan weer niet 'retro' genoeg acht, valt me op. Op bijna geen enkele Scandinavische thrash cd hoor ik authentieke thrashvocalen terug. U weet wel: die rauwe danwel hese vormen van 'zingen' die in de jaren '80 gebezigd werden door die vocalisten die net even wat te weinig talent hadden om het regelmatig melodieuze gegil in de speedmetal-hoek te evenaren. Nee, de Scandinavische vocalen hangen negen van de tien keer lafjes tegen de standaard Gothenburg- c.q. blekkiekrijs aan. Wat is daar authentiek aan dan? Jullie willen toch zo graag klonen? Doe het dan goed en schop dan al die talentloze horken eruit om ze vervolgens te vervangen door luitjes met een ietwat eigen sound. Want ook dat hoorde erbij, in de jaren '80. Ook toen was er heel erg veel standaard thrash die ofwel op Slayer- danwel op Metallica-leest geschoeid was, maar men probeerde tenminste toch nog een redelijk fatsoenlijke zanger tevoorschijn te toveren.

Zou het wellicht zo kunnen zijn dat die Scandinaviërs toch niet zo talentvol zijn als men altijd aannam? Want men is uitermate bedreven op het generische vlak (allemaal dezelfde productie, dezelfde sound, hetzelfde artwork, dezelfde non-stop beuknummers), maar men is niet zo bedreven in het kopiëren van een beetje behoorlijke zang. Okay, toegegeven, het is nog niet zo erg als begin jaren '90 het geval was, toen elke band death metal maakte en van meneer Tomas Skogsberg hetzelfde Entombed geluid meekreeg, maar het scheelt toch echt niet veel. En wat gebeurde er met die death metal rage toendertijd? Juist, die hield ineens op omdat iedereen die meuk wel een keer beu was. Het is eigenlijk een beetje net als met Japan in de jaren '50. Daar kopieerde men de Westerse technologie om deze goedkoop te kunnen reproduceren, maar verbeterde dat gaandeweg om vervolgens op sommige vlakken zelfs een voorsprong op het Westen te nemen. En dat is nu juist wat er in die barre landen aan de Oostzee aan schort. Goed en goedkoop kopiëren, maar er verder niets mee doen. Het ergste is nog dat die hele retro-sound totaal misplaatst is. Het is namelijk over het algemeen gewoon het eindeloos herkauwen van elkaars' schaarse ideeën en zolang de platenlabeltjes het vreten krijg ik het voor m'n kiezen.

Dus ik zou willen zeggen: hef al die zouteloze zaadbands op, richt met die 43 muzikanten (want meer zijn het er ook niet, inteelt galore), steek in plaats van kerken eens een paar studio's in de fik, richt eens tien echt goede bands op en laat eens zien dat Scandinavië de gejatte muziek op z'n minst naar een hoger plan kan tillen…

Marco schreef ook de volgende columns