Listen live to Radio Arrow Classic Rock

Metalheads zijn aardsconservatief burgerlijk en trendvolgende, ijdele kuddedieren!

Door: Evil Dr. Smith op 9 maart 2002

Zo, de aandacht heb ik alvast. Nu maar hopen dat een uit de kluiten gewassen hardrocker mij niet herkend op straat of concert, want bovenstaande zin kost mij zeker een paar ribben. Maar wacht, laat ik nog wat olie op het vuur gooien en in een generaliserende vogelvlucht de uiterlijke gedragingen van de gemiddelde hardrocker beschrijven dat mijn boude bewering zal onderstrepen.

Want sedert begin jaren 80 kan je de doorsnee hardrocker al van een kilometer afstand aan zien komen lopen, horen en - volgens de 'bourgeoisie': - ook ruiken. Nu is het outfit door de jaren heen wel wat verandert, want waar een hardrocker voorheen mee rond durfde te lopen, zou men nu zelfs op de meest ranzige standjes bij het Waterlooplein of in de uitverkoopbakken bij Zeeman niet meer durven verkopen. What the hell were they thinking? Zo kon je begin jaren 80 wegkomen met een combinatie van plastieken nepslangeleren cowboyboots in suffe kleuren, een zweterig leren, of vaal versleten spijkerbroek met gaten - of, als het tegenzit - een zichtbaar ballenknellende spandexbroek, veelal een rood shirt of anders een vloekende kleurencombinatie dat strak om het òf magere kadaverlijf, òf vadsige bierpens heen zat en zelfs de in die tijd kortstondig populaire zweetbandjes heb ik op foto's teruggezien (echt waar!), i.p.v. "stoere" leren, bespijkerde polsbanden.

De haardracht was toen soms al even onmogelijk. Kijk maar terug naar die ouwe kiekjes in CD-boekjes of ouwe magazines. Als het al niet uitzag als ongewassen, onverzorgd dood zeewier, dan was het wel opvallend veel gepermanent, geblondeerd en getoupeerd haar, of, nog erger: matjes in de nek! En ook waren de snorren niet van de lucht (bij vooral Duitse en Belgische bands: Tankard, Cyclone, Ostrogoth, noem maar op). Nu heb ik de begin jaren 80 niet als hardrocker meegemaakt, maar als ik nu die vele foto's uit die tijd terugzie, dan ben ik nog wel zo ijdel om te zeggen: GODZIJDANK! Ik bedoel: net als die permanentjes zag ik niet alléén bij glamrockbands mannen met oogschaduw en mascara op (nietwaar, Arjen Lucassen?). Omdat ik er toen nog niet bij was, weet ik dus niet zo zeker of de gemiddelde hardrockfan zich net zo uitdoste als hun favoriete artiesten, maar omdat de laatste 15 jaar dat dus wel opvallend veel gebeurt (imitatiegedrag zijn ook metalheads niet vreemd), ben ik bang dat veel huidige 30-ers zich toentertijd in die lachwekkende klederdracht en haardracht hulden. Wat dat betreft ben ik blij dat het nu een stuk 'eenvormiger' qua kleding is geworden. Okay, hier en daar gooit men nog wel eens een kogelriem om de heupen of schouders en trekt men een legerbroek aan (en ik wil niet te veel associaties maken, maar waarom werd dat nu net weer door Duitse thrashers gepopulariseerd?), maar over het algemeen ziet het bij hardrockkroegen en -concerten 'zwart van de mensen'. Check je kledingkast maar: 90% van je shirts, longsleeves, versleten spijkerboeken, dikke riemen en je evt. leren, vingerloze handschoenen met studs zijn zwart. Vooral die zwarte shirts zijn een onuitputtelijke gat in de markt. Ik bedoel: bij welke andere muziekstroming zie je nu zoveel van hun fans met hun favoriete artiest op hun buik gepriemd? Vader Abraham, The Cats en BZN hebben bij elkaar wel 150 Top 40 hits gehad, maar ik heb never-nooit-niet iemand met een shirt van deze 'art(?)'iesten zien (durven) lopen. Daarentegen wemelde het vooral een paar jaar geleden van de 'Jesus Is A Cunt'-shirtjes…om maar 'es wat te noemen.

Nu is een zwart outfit natuurlijk onderdeel van het imago: zwart is duister, donker en 'dus' stoer. Maar overzie een metalconcert en met al die zwart geklede, langharige blanke mannen bij elkaar lijkt het net zulke eenheidsworst als de grijsgrauwe uitstraling van de burgerlijke jaren 50. Zwart is mooi, maar te veel verstoort de impact. Maakt het … voorspelbaar en narrow-minded. En die ene enkele anders gekleurde shirt dat je hebt trek je alleen maar aan als je onverhoopt een keer naar iets 'officieels' moet zoals een begrafenis, vergadering e.d. (Jaja, en je dan dus wel conformeren aan het normen- en waardepatroon van de ongeschreven wetten der maatschappelijke kledingvoorschriften? Niet erg consequent hoor!). Je zal nooit eens hardrockers in een colbertje of een driedelig pak naar een concert zien gaan. Ja, of je moet Akercocke heten, maar voor hen is dat juist de gimmick. Daarbij: waar is het spijkerhessie eigenlijk gebleven? Durven tegenwoordig alleen Duitsers die nog te dragen? De sport van het zoveel mogelijk patches (opnaai-emblemen) van je favoriete bands (door je moeder) er op te naaien is blijkbaar van elke Olympische aspiratie ontheven en liggen nu met duizenden tegelijk al 10 jaar onaangeroerd in kasten en zolders naar motten te happen.

Nu heb ik het alleen maar over het uiterlijk van de mannelijke metalhead, want moet ik eigenlijk wel woorden vuil maken aan de vrouwelijk hardrocker? Die bestaan toch niet? Als je ze al tegenkomt, dan zijn ze toch immers niets meer dan 'het vriendinnetje van'? Ja, ze headbangen leuk mee hoor, daar niet van, maar als de relatie uit is dan wordt de muzieksmaak net zo makkelijk vervangen door de muzieksmaak van het volgende vriendje: of dat nu rap, metal of klassiek is. Heavy metal is een macho mannenwereld en die doodenkele vrijgezelle vrouw die je dan zal tegenkomen in die scene gaat dan nog meer specifiek voor het musculaire mannenvlees dan voor de muziek an sich. Mark my words! (En uitzonderingen daargelaten, voeg ik er nog eventjes schijnheilig aan toe….)

De laatste 10, 15 jaar zijn gelukkig wel de krulspelden, haarnetjes en kleurspoelingen aan ma, zus, vriendin of die-van-Poison-houdende vage pseudo-transseksuele kennis teruggegeven en laat men zijn haar gewoon langs natuurlijke weg lang laten groeien. Liefst zo lang en sluik als maar mogelijk is. Als ze het tenminste niet voortijdig kortwieken, want lang haar is niet meer zo vanzelfsprekend als in de jaren 80. Maar dat kan ook met het ouder worden van de gemiddelde hardrocker eerder een natuurlijke oorzaak hebben…nog een mazzel dat je tegenwoordig onder het mom van 'alles of niets' niet meer scheef wordt aangekeken als je dan ook maar die laatste paar verdwaalde haren wegscheert. Pure snorremansen zonder baard zie je tegenwoordig zelden. Na een korte opleving van de pratende kut (jaja, grungers mét houthakkerhempies zag je ook veel bij metalconcerten: meelopers of niet, 10 jaar geleden hadden talloze hardrockers een ringbaardje) is het sinds, pak 'em beet, Rob Flynn's 3-sprieterige sikbaard een mode om naast het duivelsikkie veel tijd te steken in een zo origineel mogelijke baarddracht (datzelfde verschijnsel maar dan met andersoortige varianten zien we nu ook de laatste tijd in de R&B/Hiphop-scene). Over Rob Flynn gesproken: het nodige ijzerwerk in allerlei lichaamsdelen te piercen was dan 10 jaar geleden nog iets bijzonders, maar als tegenwoordig 16-jarige Albert Heyn-kassameisjes al mee kunnen lullen over clitoris-piercingen is het als hardrocker heus niet meer zo bijzonder om een stalen pin in je kin te prikken of een stierenring door je neus te boren. Dus ik krijg de indruk dat langzaamaan het meeste ijzerwerk alweer op de schroothoop is komen te liggen. Want collectiviteit is een hoog goed, zolang het maar binnen het eigen subcultuurtje gedaan wordt.

Over gezichtsdecoratie gesproken: in de extreme sector hebben ook leuke ijdeltuiterige varianten. Zo hebben we natuurlijk al die black metal-fans die in navolging van hun helden hun gezichten volsmeren met zwartwitte vingerverf. En je bent helemaal de man als je nog een paar bloedcapsules in een fopwinkeltje hebt gescoord. Waarom deze corpsepaint in navolging van Alice Cooper, Kiss en King Diamond al zoveel jaren nog steeds zo'n grote populariteit geniet is mij een van de grootste metalmysteries van de laatste jaren. Oorspronkelijk bedoeld voor een bepaalde vervaarlijke uitstraling bij de veelal Scandinavische bands, is het door de (jongere) fans waarschijnlijk gedaan voor een gevoel van verbondenheid, dan wel stoerheid (mede met, of juist tegenover hun vriendjes). De overige metalheads zullen het eerder sneu en zielig vinden. Ikzelf vind het vooral amusant, vermakelijk en bovenal fascinerend hoe (vooral) jongeren zichzelf op zo'n uiterlijke manier 'verenigen' met de muziek waar ze van houden. Maar het nieuwigheidje is er nu langzaamaan toch weer een beetje vanaf, en je ziet ze steeds minder fanatiek dichtgesmeerd opduiken.

En qua andere lichaamsversierselen: vooral dankzij Sepultura werden (tribal)tattoos al geplaatst in de tijd dat het nog stoer was om een tattoo te hebben (al zullen vooral zeelui en tattooo-fetisjisten met lede ogen hebben toegezien hoe hun 'uiterlijke specialisatie' "kunst-matig" werd leeggeplunderd door de hardcore/metal-scene. Maar nu lopen er bij wijze van spreke 8-jarige Shakira-fans al te zeuren om een tattoo, dus is het nu voor metalheads de kunst om zo origineel, extreem of volgeïnkt als mogelijk voor de dag te komen. Geen genoegen nemend met iets wat ook door 'de massa' opgepakt wordt. So what's the next big thing? Scarificatie? Brandmerken zoals Deïcide's Glen Burton? Of gewoon weer 'gewoon' doen? We wachten wel af, want als een schaap over de dam is…

Om nog even de paradox van de titel uit te leggen, want woorden als conservatief én trendy lijken in eerste instantie elkaar wel tegen te spreken. Maar dat hardrockers conservatief zijn, lijkt me door de column van Ferdi van vorige week wel duidelijk. Hardrockers zijn ouderwets en dat vinden ze allerminst erg. Sterker: we benne d'r maar wat trots op! Woorden als 'hype', 'trendy', 'modern', 'progressief' worden achterdochtig en met argwaan bekeken. Toch volgen metalheads net zo goed de trend van de dag: al was het alleen maar om datgene wat ik net zeg: het is "in" om "tegen" te zijn en het "oude" te koesteren. Alles hekelen wat populair is, zelfs binnen ons eigen metalkader door bijvoorbeeld op 'grunge', 'stonerrock' of 'nu metal' te spugen en voormalig populaire undergroundbands (al dan niet terecht) aan de schandpaal te nagelen omdat ze 'sellouts' worden (Cradle Of Filth, Metallica, Paradise Lost, Within Temptation, nu metal in het algemeen, zelfs de laatste Slayer). Alsof de mate van - op voorhand nooit in te calculeren - verkoopsuccessen omgekeerd evenredig is met de muzikale integriteit en authenticiteit van de desbetreffende artiest. Ofwel: exclusiviteit is een kwalificatie voor de kwaliteit van de muziek… GAAP!!!!

Ondertussen zijn we alweer een tijdje in de 21ste eeuw aan het headbangen en is het grappig om te merken dat we met zijn allen collectief spugen op die vermaledijde 80-ies revival (rot toch op met die godsgruwelijke tyfusteringkankerzooi van "I Love The Eighties", "Het Gevoel Van De Eighties" en al die andere TV-pulp), maar vergeten we bijna dat we er zelf net zo driftig aan meedoen. Want in combinatie met die reünievirus dat maar niet op schijnt te kunnen houden (hoeveel namen moet ik noemen?), zijn wij net zo vrolijk bezig met het opgegraven lijken-circus. Dus oh-oh-oh, wat hebben wij de intense pest aan die jaren 80 hype, maar oh-oh-oh, wat doen waar daar zelf net zo driftig aan mee! Ik bedoel: Death Angel als runner-up op de laatste Dynamo! Ja, ik was zo blij als een kind, maar het geeft eigenlijk wel te denken…. Metalheads lopen dan wel te zeiken op het sufkutterige burgertruttengehalte van de voorspelbare en gezapige geïndoctrineerde, populistische hypes die de muziekbobo's middels de diverse media door onze strotten probeert te duwen, in ons eigen subcultuurtje gebeurt eigenlijk exact hetzelfde: trends (dresscodes, haardracht, lifestyle, groepscodes, muziekstijlen, taalgebruik zowel verbaal als non-verbaal (zoals het duivelsteken met de pink en wijsvinger)) komen en gaan en we doen daar allemaal net zo vrolijk aan mee. Denk nou absoluut niet dat je zo origineel of uniek bent! We zijn juist allemaal zo verdomd hetzelfde!

Maar goed, tot zover roept dit verhaal alleen nog maar herkenning of irritatie op: wat wil ik er nu eigenlijk mee zeggen? Welnu, om te pogen jullie met een onrustmakend burgermansgevoel achter te laten door het volgende te stellen: Metalheads zijn gewoon ook net mensen. Helemaal niet zo 'anders' als ze zich denken voor te doen. Ook jij dus niet! We apen elkaar na en lopen als makke schaapjes in grote kuddes over dezelfde dam.

En voor het geval je mocht denken wat voor omhooggevallen, arrogant verhaaltje dit is geworden, dan haal ik nu vlug alle wind uit jullie zeilen, want: I'm a metalhead as well, and I'm goddamn proud of it!

Evil Dr. Smith schreef ook de volgende columns