Listen live to Radio Arrow Classic Rock

Chauvinisme

Door: Ralph op 2 oktober 2004

Chauvinisme viert in ons land regelmatig hoogtij. Kijk bijvoorbeeld eens naar de sport. Jos Verstappen reed vorig jaar in een Minardi en elke race weer hoopten we met z'n allen (tegen beter weten in) op het wonder van een punt. Al tijdens de eerste kilometers van een bergetappe in de Tour De France dichten we Michael Boogerd goede kansen toe, en Oranje wordt al decennia lang Europees –en wereldkampioen in een en hetzelfde jaar in het hoofd van vele landgenoten. Hoe anders is het in de muziek, althans de metal. Toch vreemd; 'mainstream' bands als Kane, Di-rect, The Earring en Blof kunnen rekenen op de massale bijval van het volk en zijn zeer succesvol, verkopen goed en winnen prijzen.

Maar dan de Nederlandse metal, die blijft in dit opzicht toch behoorlijk achter. Laten we voor het gemak het succes van een band als Within Temptation even vergeten (daarover later meer) en ons richten op die grote groep getalenteerde bands die in de marge opereren, terwijl ze niet onder doen voor buitenlandse collegae. In het verleden zijn er natuurlijk bands geweest die wel op een behoorlijke support in eigen land konden rekenen. Kijk maar naar Pestilence, Gorefest, Vengeance, en zo zijn er nog wel een paar. Dit soort bands trok veel publiek en spraken ook internationaal een aardig woordje mee. Dit alles is echter al jaren geleden en in die tijd had je ook nog zoiets als een 'Dutch Metal Night', gewoon een ramvol Paradiso, Noorderligt (nu 013) of Nighttown met enkel Nederlandse metal. De crème de la crème trok toen nog zalen vol. Natuurlijk was er commentaar, kritiek en jaloezie maar er kon tevens op een goede aanhang worden gerekend. Vara's Vuurwerk was nog op 3FM, en later ook Mirella Simoncini met haar programma Bad Grrl. Er was nog metal op MTV en TMF en nog verder terug brachten ook Sky Channel (Monsters Of Rock) en Super Channel (The Power Hour) veel vreugde in de huiskamers van headbangers. Kortom, er was een levendige scène en voor iedere getalenteerde band een reële hoop en kans op (inter)nationaal succes.

Hoe anders lijkt dat vandaag. Geen band trekt meer echt veel publiek, en de clubscene lijkt een beetje uit elkaar gevallen te zijn. Mojo houdt zich nog nauwelijks bezig met het Nederlandse metal produkt en ook labels lijken er minder vertrouwen in te hebben. Is metal dood? NEE! Je hoort ook steeds vaker dat metal 'op de weg terug is'. Onzin! Waarvan? Metal is nooit weg geweest.

De scene is veranderd, dat wel. Internationaal gezien ondervindt de platenindustrie veel hinder van het massale downloaden waardoor er aanzienlijk minder geld in het laatje komt. Dat moet ergens terug verdiend worden en dat zie je in de prijzen van bijvoorbeeld concertkaartjes en merchandise. Daarnaast wordt er niet meer op zo'n uitgebreide schaal getoured als weleer. Jaren geleden deed een band als Machine Head al gauw drie of vier shows in Nederland in het kader van een Europese tour, die dan ook gelijk zes of zeven weken duurde. Tegenwoordig wordt heel Europa in drie of vier weken doorkruist en valt Nederland één, hooguit twee shows ten deel. Dat is niet voor niets, het is eenvoudig weg niet commercieel verantwoordt om er meer te doen, het publiek zou weg blijven en dat kost geld.

Waarschijnlijk de grootse verandering zijn de fans zelf. De 'echte' metal fans zijn met de bands mee verhuist naar vervlogen tijden en het probleem zit hem in de nieuwe aanwas. De Dynamo bezoekers van toen (begin jaren negentig) zijn ouder geworden en struinen niet meer wekelijks stad en land af voor bands zoals toen wel veel gebeurde. Deze echte metal heads zoeken zorgvuldig een paar gave zaken uit (Waldrock, Wacken, Arrow), en gaan dan met net zo veel enthousiasme als toen naar het betreffend festival of concert.

De nieuwe aanwas zorgt er voor dat de subcultuur versplintert. Een Dynamo met meer dan 100.000 bezoekers is tegenwoordig ondenkbaar. De samenhorigheid van die 'speciale' club is er nog steeds maar de club is een stuk kleiner. Jonge metal fans van nu hebben een bredere smaak, die ook niet- metal toe staat. De gemiddelde vijftien -of zestienjarige die vandaag de dag een cd koopt ligt eerst nachten wakker om de keus te bepalen. Er is geld voor één cd, maar of het de nieuwe Fear Factory, Thunderdome of Kane wordt, moet nog bepaald worden. “Tsssssss”, denken de oude fans nu, “dat is hier wel anders, geen discussie mogelijk, het wordt hoe dan ook een heavy plaat”. En daar zit nu juist het verschil; de nieuwe aanwas moet de aandacht (en het geld) verdelen, daar waar het jaren geleden nog ging over toewijding en saamhorigheid treedt er tegenwoordig vooral vervlakking op. De jonge fans van nu zijn trendgevoelig, en dat is precies wat metal niet is. Het succes van een band als Within Tempation (en het is hen gegund) is ook aan diezelfde trendgevoeligheid te danken; in dit geval de gothic hype, dat waait wel weer over en Sharon & co zullen vroeg of laat wel weer terugkeren in het echte metal circuit. Helaas is de andere kant van de medaille dat zeer goede Nederlandse 'echte' metal bands niet het succes hebben, en dat is in dat geval te wijten aan weer diezelfde trendgevoeligheid van de jongere fans, in combinatie met een bredere smaak en een beperkt budget. Bands als The Monolith Deathcult, Outburst, Callenish Circle en nog veel meer anderen doen niet onder voor hun buitenlandse collegae en God Dethroned en Dead Head hadden in een andere tijd een uitverkochte clubtour in Nederland kunnen doen, maar dat zit er voorlopig even niet in. Net zoals het er niet in zit dat Verstappen voor het podium gaat rijden (sterker nog; de man rijdt niet), Boogerd Armstrong zal bedreigen in de Tour, en ook Oranje zal waarschijnlijk geen Europees kampioen worden deze zomer. Toch blijven 'wij' er in geloven, gaan kijken en supporten. Dat zou de nieuwe aanwas headbangers met Nederlandse metal bands ook weer eens moeten doen.

Ralph schreef ook de volgende columns