Listen live to Radio Arrow Classic Rock

De underground is dood

Door: Ferdi op 1 februari 2004

Verdrietig om het heengaan maar blij van de herinneringen, geven wij kennis van de dood van ons lieve mentor en tijdverdrijf, de underground. De underground is in 2003 definitief heengegaan na een jarenlange strijd tegen vooruitgang.



De underground is niet meer wat het geweest is. Was vroeger de underground nog een plek waar beloftevolle nieuwe bands werden uitgebroed, tegenwoordig is de underground niet meer dan een synoniem voor kansloosheid. Ga maar na. Lang geleden, toen Nederland nog links stemde en met guldens betaalde, was de underground een plek waar veelbelovende metalbands op cassetteband van luisteraar verwisselden, totdat de tijd rijp was voor een doorbraak.

Maar door meer aandacht van de reguliere media en door nieuwe technieken als Napster en mp3 komen goede bands steeds sneller bovendrijven. Wie zich dan nog tot de underground moet rekenen, heeft dat vooral te danken aan slechte opnamevaardigheden en een gebrek aan talent. Bands met ook maar een greintje kundigheid worden snel redelijk bekend en raken elkaar in een nietszeggend, grijs gebied. De muziek is allesbehalve opzienbarend, gelijk de verkoopcijfers.

En wie heeft er ook nog een underground nodig? Met de komst van het internet is het underground-publiek verdwenen. Mensen die vroeger dikke pakken met tapes rondstuurden zitten nu verlekkerd achter Kazaa. Lieden die stapels brieven schreven, hangen nu rond op openbare fora. Mensen die voor gestencilde blaadjes schreven, doen dat nu met een ezine voor een wereldpubliek. Metal is mondialer geworden. Hoe underground is een band nog als iedereen de muziek zo van Kazaa kan plukken?

Uiteraard heb je nog de bands wiens muziek op internet gewoon niet te vinden is. Die bands zetten hun muziek op driehonderd handgenummerde lp's en tekenen bij labels die niks aan promotie en distributie doen, zodat de release in kwestie noch in de winkels, noch in de bladen verschijnen. Deze bands zijn de laatste der mohicanen, de enige overgebleven verzetstrijders en de laatste linie die de al gevallen underground probeert te verdedigen.

Het zijn ook de groep fans die Arch Enemy opeens niet meer wil horen nu die goed verkoopt en die Immortal ervan betichtten uitverkoop te hebben gepleegd op het moment dat ze leerden spelen. Maar zou er ondertussen iemand zijn die vrijwillig luistert naar de bands waar die zwartsprekers zelf in zitten? Jazeker. Maar afgezien van de bandleden zelf? Nee, dat niet. Dit zijn geen bands meer met een zelf opgelegde (en gecultiveerde) undergroundstatus, dit zijn gewoon slechte bands waar geen normaal mens naar wenst te luisteren.

Want de metal heeft geen underground meer. Het undergroundpubliek is verdwenen, de undergroundmethodes zijn verouderd en de undergroundbands zijn nu onderdeel van de grote gezichtsloze massa van bands die niet veel (en ook niet weinig) cd's verkopen. Slechts af en toe is er een band die die grijze massa ontstijgt.

De nekslag voor de underground kwam in 2003 in de vorm van The Monolith Deathcult. Niet vaak wordt een Nederlandse band succesvol, want in ons kikkerlandje heerst een traditie van ambitieloosheid. Volgens de heersende Calvinistische moraal moet je namelijk maar vooral jarenlang doorbrengen in een oefenhok en jezelf uit de markt prijzen door niet voor meer dan honderd euro en een krat bier op te willen treden. Monolith daarentegen, vroeg voor een optreden heel wat meer euro's en ook heel wat meer kratten bier. En nog belangrijker: ze zorgden voor goed in elkaar stekende muziek om dat te rechtvaardigen. In het afgelopen jaar is Monolith, mede door hun weigering zich aan te passen aan de achterhaalde undergroundethos, verworden tot de snelst groeiende metalband van Nederland. Met twee tours en een album achter de rug is Monolith het bewijs dat de underground overbodig is en bovendien zo dood is als een pier.

Na dit tragische verlies willen wij de komende dagen graag in familiekring doorbrengen.

Ferdi schreef ook de volgende columns