Listen live to Radio Arrow Classic Rock

Het fenomeen supergroep

Door: Winston op 10 januari 2011

Een veel gehoorde term: supergroep. Een échte band, dus geen project zoals Ayreon, maar een stel muzikanten die een nieuwe formatie vormen, albums opnemen en samen een podium op stappen. Cream was in 1966 de eerste band die voor ons genre die naam toebedeeld kreeg; Eric Clapton (gitaar), Jack Bruce (bas) en Ginger Baker (drums). Voor meerdere generaties alle drie apart voorbeelden. In de latere jaren 60 vormden zich verschillende samenwerkingverbanden (opvallend vaak met Eric Clapton) en in 1969 was Emerson Lake & Palmer min of meer de eerste die blijvend grotere potten zou gaan breken. Fast forward een jaar of tein… de band UK kent de volgende muzikanten; John Wetton (King Crimson, Uriah Heep), Alan Holdsworth (Soft Machine,Tempest) Eddie Jobson (Curved Air, Roxy Music) en Bill Bruford (Yes, King Crimson). De oplettende lezer leest nu vooral namen die bekend zijn van de progressievere kijk op muziek. De werkelijkheid leert echter dat niet alleen het creatieve aspect aantrekkelijk was. Regelmatig werden muzikanten simpel ontslagen wegens problemen over drank, drugs en geld. En de schoorsteen moet ook roken, net als de joint zullen we maar zeggen.

De vertakking ging verder; het uiteengaan van de ene supergroep creëerde weer een nieuwe; Asia werd gevormd door John Wetton, Carl Palmer, Steve Howe (Yes) en Geoff Downes (The Buggles, Yes) en was de eerste band die het grote commerciële succes genoot met de wereldhit 'Heat Of The Moment'. De trend was gezet en op allerlei niveaus volgden superbands, wat te denken van Gogmagog? Kent u niet nee? Toch bestond die band uit de toch welbekende namen als Paul Di'Anno (Iron Maiden), Janick Gers (White Spirit, Gillan), Pete Willis (Def Leppard), Neil Murray (Whitesnake, Gary Moore), Clive Burr (Samson, Iron Maiden). Ze werden dus lang niet allemaal succesvol. Ook de mainstream muzikanten zagen hun kans schoon, je kent vast de Travelling Willbury's nog wel met Roy Orbison, George Harrison, Tom Petty, Bob Dylan en Jeff Lynne.
Eind jaren 80 werden er ook grotere namen in het hard rock wereldje wakker door de geur van de $ en zo zagen we bands al Mr.Big, Damn Yankees, Hardline, Contraband, Badlands, Slash's Snakepit, Temple Of The Dog om er maar een paar te noemen. De namen van de deelnemers laat ik weg anders wordt dit artikel wel heel erg lang. Soms leverde de albums en tournees, voor zover men daar al aan toe kwam, zeer interessante zaken op, soms viel het wat tegen. Feit bleek wel dat het vaak na een paar platen het een en ander weer uiteen spatte en dan ook vaak met moddergooierij. De buit binnen, bedankt en stik de moord maar verder met je stinksokken en gesnurk in de bus.

En we fastforwarden naar deze tijd, het fenomeen is terug; muzikanten van de superbands van toen vinden elkaar ineens toch weer aardig (o.a. Mr.Big, ELP, Asia) maar er worden ook nieuwe formaties gesmeed. De band Chickenfoot bijvoorbeeld. Ooit bedacht als Planet US met Sammy Hagar (Montrose, Van Halen), Michael Anthony (Van Halen), Neil Schon (Journey), Deen Castronovo (Journey) en na Slash's weigering uiteindelijk met Joe Satriani. Het project ging niet door, Schon en Castronovo namen het materiaal mee naar een dergelijk project Soul Sirkus en Hagar, Anthony, Satriani vonden uiteindelijk Red Hot Chili Peppers's Chad Smith bereid om in te stappen. Wat het grote verschil bij deze band lijkt te zijn en naar mijn mening is dat ook duidelijk te zien en horen; men doet dit écht voor de lol. Geen van de vier muzikanten zit om geld verlegen en zijn met hun eigen dingen druk genoeg, met Anthony als uitzondering. De naam werd gekscherend genoemd maar het bleef hangen toen die eenmaal was genoemd dus hoefde men niet te zoeken naar een flashy alternatief. Het eerste album ademt vrijheid, plezier en vooral pretentieloze rock en daar gaan de ervaren rockers op hun tweede album 'III' gewoon lekker mee door.

En wat te denken van Black Country Communion? Derek Sherinian, Jason Bonham, Joe Bonnamassa en Glenn Hughes (die zichzelf opnieuw heeft uitgevonden)? Net als de collega's van Chickenfoot heeft BCC helemaal de spirit te pakken. Zou het muziek maken zonder de druk van een platenlabel (omdat er geld verdiend moet worden) dan echt zo bevrijdend zijn? Op BCC's tweede album 'Black Country Communion' dat net zo snel op het debuut volgt spat de energie er weer van alle kanten af. Nog ééntje dan? Eens kijken…ach natuurlijk; Transatlantic. Neal Morse, Mike Portnoy, Roine Stolt, Pete Trewavas versterkt tijdens live concerten met Daniel Gildenlöw. Drie albums inmiddels, evenzoveel live albums, DVD's en noem maar op. Live een waar genot en men draait voor concerten van pakweg drie uur de hand niet om.

De groter gevestigde namen hebben door dat het versterken van je band met bekende namen een goed uitwerking kan hebben. Kijk naar Whitesnake dat naast David Coverdale geen enkel origineel bandlid meer kent, maar wel ex-leden van Ratt, Dokken, Dio, Foreigner kent. Iets waar ouwe David door de jaren heen al sterk in was wanneer je namen als John Sykes, Neil Murray, Adrian van den Berg, Steve Vai en Tommy Alridge noemt (nog maar een paar namen). En dan komen we al gauw in de uitzendbureau-achtige wereld van Deep Purple, Black Sabbath en Rainbow…die stamboom is onbegonnen werk om uit te schrijven. Pete Frame is iemand die zich daar op professioneel niveau mee bezig houdt en hij kan volgens mij elk jaar weer een nieuw tak toevoegen. Ook in de metalen scene is het regelmatig kruisbestuiven troef. Denk aan bands als Demons And Wizards, Hail Of Bullets, Masterplan en recentelijk Mayan en Adrenaline Mob, zo uit het hoofd wat namen er zijn er veel meer natuurlijk. In deze laag van de scene zal het aspect geld verdienen wel weer een grotere rol zal spelen maar toch hoor je wel het plezier van het nieuwe en onverwachte vaak terug.

Het fenomeen lijkt dus drie kanten te raken; de muzikanten ontdekken nieuwe mogelijkheden, de labels popelen om het te promoten en de wij, de fans wachten kwijlend af wat er allemaal middels zilverkleurige en inmiddels ook weer vinylen schijven op ons af wordt gegooid… En heb ik het nog niet eens gehad over de 20.000 Ayreon achtige projecten… die column mag iemand anders schrijven hoor...

Winston schreef ook de volgende columns