Listen live to Radio Arrow Classic Rock

Anvil! De teloorgang van Anvil

Door: Wilmar op 8 januari 2010

In 2007 verscheen de film 'Anvil! The Story Of Anvil' van de Britse filmmaker Sacha Gervasi, die als tiener een tijdje met Anvil als roadie had gereisd en in de band een onderwerp zag om een dramatische documentaire te maken. De film is ronduit fantastisch. En het heeft de band geen windeieren gelegd. Anvil is sinds het verschijnen van deze film terug in de belangstelling en heeft het kennelijk drukker dan ooit. Dit succes is hun gegund, maar ze zien niet waar ze straks tegenaan gaan lopen omdat ze verblind zijn door de aandacht: de valkuil van zelfoverschatting.

We schrijven 13 juli 2010, het Nederlands elftal wordt gehuldigd op het Museumplein en Anvil speelt in de Melkweg. Het was nog even de vraag of het door zou gaan, want tja: een paar levende legenden ontmoeten voor een interview wil ik niet verziekt zien door een stelletje gefrustreerde voetballers die maar niet begrijpen dat hun eigen onkunde ze de wereldbeker heeft gekost in plaats van de scheidsrechter, dus met enige regelmaat hield ik mijzelf op de hoogte van het gegeven of er wel een concert in de Melkweg zou plaatsvinden.

Het mooie is dat je erachter komt dat de levende legenden ook maar mensen zijn met hun pluspunten, maar in dit opzicht meer hun minpunten. Op www.Metalfan.nl was al opgemerkt dat de heren niet bijster slim overkomen, maar dat valt op zich wel mee. Ze zijn momenteel echter wel ietwat verblind door de 'roem'. Want hoe beroemd is Anvil nu eigenlijk? Robb Reiner vertelde mij over het concert op Bospop dat er ruim tienduizend man waren die allemaal naar Anvil kwamen kijken. Van een Bospop bezoeker begreep ik dat de tent waar Anvil speelde grotendeels leeg was vanwege de ingekorte sets door de finale van het WK en het feit dat het bloedheet was in de tent. Dan bestaat er toch een verschil in perceptie. Robb vind ook dat al zijn albums 'amazing material' bevatten. Indien dat waar is, dan zou het publiek het toch moeten oppikken, en dat is nu eenmaal niet gebeurd. De band wijst de platenmaatschappij, de manager en de producer aan als de schuldige. Geen promotie. Geen representatie. Geen goed geluid. Nogal merkwaardig als Lips daarna opmerkt dat ze geen producer willen die aan hun nummers gaat sleutelen. Je behoudt immers je eigen identiteit door koppig te blijven. Maar dan behoudt je dus ook alles wat het grote succes in de weg heeft gestaan, want ik begin mij nu stellig af te vragen wat nu het succes van Anvil is: omdat het die gasten van de film zijn, of omdat ze in beginsel toch een goede band waren?

Voordat de film de focus op Anvil zou zetten waren de recensies van hun muziek sinds 'Forged In Fire' niet mals: sommige nummers konden de toets der kritiek doorstaan, maar het leeuwendeel is eigenlijk onder de maat in vergelijking met 'Forged In Fire'. Onlangs had ik bijvoorbeeld 'Still Going Strong' aan staan, maar om de één of andere reden kan dat album mij in het geheel niet boeien. 'This Is Thirteen' vind ik dan wel een aardige plaat, maar dat komt omdat er aardig wat verwijzingen op staan naar hun magnum opus 'Forged In Fire'. Een ander merkwaardig feit is dat hun albumtitels altijd die alliteratie of assonantie bevatten: 'Hard 'N Heavy', 'Metal On Metal', 'Absolutely No Alternative', 'Plenty Of Power' en zoals hun nieuwe werk gaat heten Juggernaut Of Justice'. Zoals daarin hetzelfde grapje continue wordt herhaald, zo doen ze dat muzikaal ook.

De reden dat Anvil van de radar verdween, was juist omdat ze koppig waren, zoals Lips het tijdens het interview omschreef: elke band die zij hebben beïnvloed, of dat nou Metallica, Slayer, Anthrax, Megadeth of Testament waren: allemaal hebben ze een ontwikkeling doorgemaakt waardoor bepaalde albums een ander geluid kregen. Neem bijvoorbeeld Slayer: de eerste drie platen waren pure thrash albums, maar op 'South Of Heaven' ging Slayer aan de slag met tragere tempi, dat concept werd verder doorgevoerd op 'Seasons In The Abyss'. Als je die cd nu eens naast hun doorbraakalbum 'Reign In Blood' legt, dan hoor je eigenlijk twee hele verschillende bands spelen. Bij Anvil is dat een stuk minder. Alles wat na 1983 is verschenen lijdt verschrikkelijk onder teveel van hetzelfde concept. Zoals je op een gegeven moment een solo album van Dio eigenlijk al kon indelen zonder het gehoord te hebben: zijn eerste drie solo-albums liepen allemaal volgens hetzelfde concept: hard en snel nummer om het album mee te openen, episch titelnummer, commercieel niemendalletje, iets harder nummer dat net niet de snelheid haalt van het openingsnummer en dan afsluiten met een semi-ballade. Kijk ze alledrie maar na, het is allemaal volgens dat concept. Wat er daarna gebeurde kan ik je niet zeggen want mijn interesse verflauwde toen in het solomateriaal van Dio. Dio was op zijn sterkst als hij in een band speelde, zoals bijvoorbeeld op de albums die hij gemaakt heeft met Rainbow, Black Sabbath of meest recentelijk Heaven And Hell. Bij Anvil komen we hetzelfde probleem tegen: er schrijft maar één persoon de muziek, en dan loop je inderdaad op een gegeven moment tegen een creatief obstakel aan.

Het ergste van alles is dat Anvil zich dat terdege realiseert. Je kunt het namelijk zien aan hun setlist: het gros van het materiaal komt van 'Hard 'N Heavy', 'Metal On Metal' en 'Forged In Fire'. Ze spelen dan nog een nummertje van één van de platen die ze tussen 1983 en 2008 hebben uitgebracht, van het nieuwe album spelen ze één of twee tracks en recentelijk hebben ze hun oudste nummer 'Thumb Hang' eindelijk een keer opgenomen (het nummer klinkt dan ook meer als Black Sabbath dan als Anvil) en omdat het door de documentaire bekendheid heeft gekregen, wordt het ook gespeeld. En daarmee raak ik denk ik de pijnlijke zenuw in mijn betoog: de setlist is opgebouwd uit datgene wat in de film de toon zet. Anvil moet geen nieuwe cd meer maken, maar een vervolg op de film. Het effect van de film begint al uit te werken, mensen beginnen weer terug te keren naar hun normale gang van zaken. Als Anvil straks met 'Juggernaut Of Justice' uitkomt, met al dat 'amazing material' waar Reiner over spreekt, dat waarschijnlijk zal getuigen van een weinige vooruitgang ten opzichte van de vorige plaat, dan zal Anvil weer zachtjes aan degraderen naar het amateurcircuit. Dan is er weer voldoende aan ze verdiend, dan hebben de heren misschien een paar centen aan hun verlengde vijftien minuten van roem verdiend om zodoende de laatste jaren van hun leven de eindjes aan elkaar te breien.

Ik denk alleen niet dat een nieuw studio album Anvil eindelijk op de kaart zal zetten als innovatieve en inspirerende band. Ze leren de verkeerde les: de populariteit van vandaag de dag komt niet van het oeuvre, maar van een briljant gemonteerde film die een bepaald verhaal neerzet wat een groot publiek kan aanspreken, ook al vinden ze de muziek maar niks. Het verhaal is universeel, de muziek niet. Het probleem waar we straks weer tegenaan gaan lopen, en dit keer door de koppigheid van de band, is dat ze denken het geschenk van God te zijn aan het genre metal, maar Anvil is al ingehaald door drie generaties die van hun genre een totaal nieuwe muziekstroming hebben gemaakt. Metal heeft zich verpopt en daaruit is een geheel nieuw creatuur gemetamorfeerd. De New Wave Of American Heavy Metal klinkt totaal anders dan de Big Four of Thrash Metal uit de jaren tachtig. Die op hun beurt weer heel anders klonken dan de inspirerende bands uit Groot Brittannië, Denemarken en Canada. Koppigheid is stilstand. Stilstand is achteruitgang. En als de heren dat niet beseffen, dan is de volgende documentaire getiteld 'Anvil! The Downfall Of Anvil'.

Wilmar schreef ook de volgende columns