Listen live to Radio Arrow Classic Rock

Nederland is geen festivalland meer

Door: Ferdi op 14 mei 2003

De jaarlijkse Dynamo-soap kwam dit jaar al in een vroeg stadium tot een niet-zo-happy-end. Het eens zo trotse festival werd afgezegd, met een reden zo oenig dat de jaarlijks terugkerende schertsvertoning inmiddels cabereske vormen heeft aangenomen. De organisatie had een EU-regel uit medio 1998 over het hoofd gezien, en moest die fout duur betalen. Ik ben benieuwd met welke smoes het festival volgend jaar wordt afgezegd.

Geen Dynamo Open Air dus. En dus ook geen blaffende ruzies op de Muur over wie een mietje dan wel een homo is al naar gelang de keuze van het festival. Geen verstokte, grijzende metalheads die in de kroeg herinneringen ophalen aan de wanprestaties van de organisatie die in de jaren '98-'00, en zuchtend concluderen dat het allemaal een stuk beter was toen een gulden in de melkbus de enige vereiste was voor een dag bangen. Nou ja: dat, en een hoofd.

Een stuk folklore is verloren gegaan.

Voor de metals zit er nu niks anders op dan hun heil ergens anders te zoeken. Op Wacken Open Air bijvoorbeeld. Sinds Dynamo begon te kwakkelen is dit festival snel gegroeid, met als hoogtepunt de 2002-editie waarbij - mede met dank aan headliner Blind Guardian – voor het eerst het bordje 'uitverkocht' kon worden opgehangen.

Ondertussen schieten kleine festivals als giftige paddestoelen uit de grond. Kleiner van opzet – gezelliger ook – en minder commercieel. Ga maar na: dit festivalseizoen hebben we Stonehenge, Waldrock, Fields of Rock (ook al wel schertsend Fields Of Ruk genoemd), Bospop, Eurorock, Metal Undergroud Fest, Jamrock en nog een aantal namen die mij niet zo snel te binnen schieten. Af en toe lijkt het er wel op dat iedereen die wat in de metalen pap te brokkelen heeft, ook gelijk een festival begint.

Veel van de nieuwe festivals zijn overigens geen lang leven beschoren. Neem nou Dokk-Em Open Air, vorig jaar voor het eerst en waarschijnlijk ook voor het laatst. Vier vrienden schraapten wat geld bij elkaar, vonden een stuk land, huurden wat hekwerk en een podium en trommelden wat vrijwilligers op. Okay, de schaftketen die als kleedruimten moesten dienen oogden wat knullig, maar als knus festival had best zijn charme.

Niet veel mensen hebben echter van de charme van Dokk-Em kunnen genieten. Het festival viel binnen dezelfde maand als Wacken en Stonehenge, waardoor metals het festival in grote getale links lieten liggen. Slechts 250 van de benodigde 600 bezoekers kwamen opdagen, en de organisatie kreeg ter plekke spijt van het slechte contract met een cateraar (de cateraar het geld van het bier, de organisatie de kater). Weg spaarcentjes, weg festival.

Zijn al die nieuwe mini-festivalletjes nou een goede ontwikkeling? Dat hangt er van af hoe je het bekijkt. Een vergroting van het aanbod is mooi, maar als het versnippering met zich meebrengt schiet het zijn doel voorbij. Terwijl je op Dynamo een x-aantal topbands op een dag zag, moet je nu zes of meer festivals af voor diezelfde bands. Elke keer weer een kaart kopen, elke keer weer in de auto of trein stappen. Tel uit je verlies.

Sterker nog: oor de kleinere festivalletjes verliest het festivalbezoek zijn mystiek, zijn magie. Niet langer is een plek op een festival besteed aan alleen de allerbeste bands. De bands die normaal gesproken vrijdagavond voor een krat pils in een jongerencentrum spelen, komen op een groot podium te staan – en gaan na afloop doodleuk tussen het plebs in het publiek staan in plaats van ongegeneerd backstage te gaan vippen. De sub-top wordt tot headliner gepromoveerd, bands die al tien jaar geen opzien meer baren worden onthaald als verloren helden. Het zijn geen festivals meer, het zijn onderonsjes.

Begrijp dit stuk niet verkeerd. De gemiddelde Lord is een fervente festivalbezoeker; en geen festival zal het zonder onze aanwezigheid stellen. Maar allerminst is het een goede ontwikkeling dat het aanbod versnippert en verschraalt.

Internationaal gezien stelt Nederland straks niks meer voor. Zonder festivals met een capaciteit van in de tienduizenden bezoekers, zullen de grote bands vaker eieren voor hun geld kiezen en Nederland links laten liggen. Het bezoeken van al die kleine festivalletjes zal alleen aan een kleine groep fanatiekelingen besteed zijn, terwijl een veel grotere groep minder fanatieke metals dan maar kiest voor meuk als Lowlands of Pinkpop. De metal wordt hiermee een belangrijke voedingsbodem ontnomen. Qua metalbands mag Nederland dan nog altijd een topper zijn, maar als festivalland zijn we internationaal gezien op een haar na uitgerangeerd.

Ferdi schreef ook de volgende columns